# Albumine-creatinineratio (ACR): meting en betekenis

*Chronische nierziekte · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/albumine-creatinine-ratio/*

De albumine-creatinineratio (ACR) in de ochtendurine is de standaardmethode voor albuminuriebepaling bij screening en monitoring van nierziekte en cardiovasculair risico. ACR corrideert voor urineconcentratie en is betrouwbaarder dan enkelvoudige albumine-concentratiemeting. Verhoogde ACR is een onafhankelijke cardiovasculaire risicofactor.

## Kernbegrippen

- **Albumine-creatinineratio (ACR)**: Verhouding van albuminenconcentratie tot creatinineconcentratie in een urinespot-monster; normaal <3 mg/mmol.
- **Microalbuminurie**: ACR 3–30 mg/mmol; vroeg teken van glomerulaire schade; indicatie voor nierprotectieve behandeling.
- **Macroalbuminurie**: ACR >30 mg/mmol; significant verhoogd risico op nierfunctieverval en cardiovasculaire events.
- **Dipstick-urine-eiwit**: Kwalitatieve eiwitbepaling; onvoldoende gevoelig voor microalbuminurie; detecteert pas bij >300 mg/g (A3 drempel).
- **Variabiliteit van ACR**: Day-to-day variabiliteit is 30–50%; bij verhoogde waarde bevestigen met tweede meting; ochtendspot is meest stabiel.

## Meting

ACR wordt bepaald in de eerste ochtendurine (meest geconcentreerd, minste invloed van lichaamshouding). Een willekeurige spoturine is acceptabel maar iets minder reproduceerbaar. De ratio corrigeert voor urineconcentratie: ACR = albumine (mg/L) / creatinine (mmol/L). In mg/mmol uitgedrukt. 24-uurs urine voegt weinig diagnostische waarde toe en is bewerkelijker.

## Interpretatie

- A1: ACR : Normaal tot mildly increased; jaarlijkse monitoring bij diabetici
- A2: ACR 3–30 mg/mmol: Moderately increased (microalbuminurie); nierschade aanwezig; indicatie voor behandeling
- A3: ACR >30 mg/mmol: Severely increased (macroalbuminurie); hoog risico; intensief behandelen en verwijzen bij eGFR-daling

## Klinische betekenis

Verhoogde ACR is een onafhankelijke predictor van zowel nierfunctieverval als cardiovasculaire events, ook bij normale eGFR. Elke verdubbeling van ACR verhoogt het cardiovasculaire risico met ~10%. RAAS-blokkade verlaagt ACR met 30–50% onafhankelijk van bloeddruk — ACR-reductie is een behandeldoel naast bloeddrukdaling.

## Valkuilen

- Verhoogde ACR bij: koorts, zware lichamelijke inspanning, decompensaat hartfalen, menstruatie, urineweginfectie — bevestig altijd met tweede meting
- Orthostatische proteïnurie: goedaardig; hoge ACR in dagportion, normaal in ochtendportion — bewijs via twee ochtendmonsters
- Bij diabetes: jaarlijkse ACR verplicht ongeacht de uitslag

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-24 [Combinatie balcanrenone en dapagliflozin veroorzaakt reversibele eGFR-daling bij CKD — MIRO-CKD](https://hartvaat.nl/2026/09/17/combinatie-balcanrenone-en-dapagliflozin-veroorzaakt-reversibele-egfr-daling-bij/)
- 2026-05-07 [NKF-consensus: standaardiseer urine-afname om albuminurie betrouwbaar te meten](https://hartvaat.nl/2026/04/24/nkf-consensus-standaardiseer-urine-afname-om-albuminurie-betrouwbaar-te-meten/)
- 2026-02-12 [Fenotype eerst: een datagestuurde benadering van genetische penetrantie](https://hartvaat.nl/2026/02/12/fenotype-eerst-een-datagestuurde-benadering-van-genetische-penetrantie/)
- 2023-04-01 [Lichaamshouding en orthostatische hypotensie bij hypertensie: Syst-Eur analyse](https://hartvaat.nl/2023/04/01/lichaamshouding-en-orthostatische-hypotensie-bij-hypertensie-syst-eur-analyse/)
- 2019-11-01 [Bloeddrukvariabiliteit en progressie van klinische Alzheimer](https://hartvaat.nl/2019/11/01/bloeddrukvariabiliteit-en-progressie-van-klinische-alzheimer/)
- 2019-02-01 [Geautomatiseerde praktijkmeting versus andere bloeddrukmeetmethoden](https://hartvaat.nl/2019/02/01/geautomatiseerde-praktijkmeting-versus-andere-bloeddrukmeetmethoden/)
- 2018-05-01 [Bloeddrukmeting in SPRINT: methodologische overwegingen](https://hartvaat.nl/2018/05/01/bloeddrukmeting-in-sprint-methodologische-overwegingen/)
- 2017-08-01 [Nauwkeurigheid van manchetbloeddrukmeting: systematische review en meta-analyse](https://hartvaat.nl/2017/08/01/nauwkeurigheid-van-manchetbloeddrukmeting-systematische-review-en-meta-analyse/)
- 2017-01-01 [Intensieve versus standaard bloeddrukcontrole op ambulante bloeddruk: SPRINT-resultaten](https://hartvaat.nl/2017/01/01/intensieve-versus-standaard-bloeddrukcontrole-op-ambulante-bloeddruk-sprint-resu/)

## Bronnen

- KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024 https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement
- ESC 2024 Hypertensie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.