# CKD-controle: taakverdeling huisarts en specialist

*Chronische nierziekte · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/ckd-controle-huisarts-specialist/*

CKD-controle is een gedeelde verantwoordelijkheid van huisarts en nefroloog. De NHG-Standaard CVRM en de NHG-Ketenzorgstandaard CKD beschrijven de taakverdeling. CKD G1–G3a wordt doorgaans in de huisartsenpraktijk gevolgd; CKD G3b–G5 of bij actieve progressie verwijzing naar de nefroloog.

## Kernbegrippen

- **eGFR-drempel voor verwijzing**: eGFR <30 mL/min/1,73m² (G4–G5): verwijzing nefroloog aanbevolen. eGFR <20: anticiperen op niervervangende therapie.
- **Jaarlijkse controle CKD**: Minimale frequentie: eGFR en ACR per jaar bij stabiele CKD G1–G3a; frequenter bij progressie of behandelwijziging.
- **PIEK-criteria**: Progressief Increasing Electrolytes/Kreatinine: alarmsignalen die verwijzing urgenter maken.
- **POH-S (praktijkondersteuner somatiek)**: POH-S speelt centrale rol in CKD-controle in de huisartsenpraktijk: begeleidt CVRM-spreekuur, controleert labwaarden.
- **MDO (multidisciplinair overleg)**: Overleg nefroloog, cardioloog, internist bij complexe cardiorenal patiënten; gewenst bij CKD G4+ met hartfalen.

## Taakverdeling

Huisarts (NHG):

- CKD G1–G3a stabiel: jaarlijkse controle (eGFR, ACR, elektrolyten, bloeddruk)
- CVRM-controle inclusief lipiden en glucose
- Medicatiemanagement: RAAS-blokkade titreren, SGLT2-remmer, doseeringsaanpassingen
- Leefstijladvies: natriumbeperking, eiwitinname, rookstop

Nefroloog:

- CKD G3b–G5 of actieve progressie (>5 mL/min/1,73m² per jaar)
- Onverklaarde proteïnurie of hematurie
- Complexe nierziekte met verdenking glomerulonefritis (biopsie-indicatie)
- Voorbereiding niervervangende therapie (G4–G5)

## Verwijscriteria

- eGFR 
- ACR >30 mg/mmol met onbekende oorzaak of onvoldoende respons op behandeling
- eGFR-daling >5 mL/min/jaar of >10 mL/min in 5 jaar
- Hematurie zonder urologische oorzaak
- Niet-beheersbare hypertensie of elektrolietstoornis
- Complicaties van CKD: anemie, metabole acidose, hyperfosfatemie

## Controlechema bij stabiele CKD

- G1–G2: Jaarlijks eGFR + ACR + bloeddruk; NHG CVRM-controle
- G3a: Elk halfjaar eGFR + ACR; jaarlijks compleet labprofiel
- G3b: Elk kwartaal eGFR + elektrolyten; nefrologie betrekken
- G4–G5: Maandelijks tot tweemaandelijks; nefrologie primair verantwoordelijk

## Bronnen

- KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024 https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.