{"id":"diabetische-nefropathie","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/diabetische-nefropathie/","title":"Diabetische nefropathie: vroege opsporing en progressieremming","kind":"Aandoening","group":"nierziekte","group_label":"Chronische nierziekte","category":"nierziekte","meta_description":"Diabetische nefropathie is de meest voorkomende oorzaak van eindstadium nierziekte. Vroeg opsporen via jaarlijkse ACR en eGFR en behandelen met RAAS-blokkade en SGLT2-remmers.","intro":"Diabetische nefropathie is de meest voorkomende oorzaak van chronische nierziekte en eindstadium nierziekte in westerse landen. Vroege opsporing via jaarlijkse meting van ACR en eGFR is essentieel. Behandeling richt zich op glucoseregulatie, bloeddrukbehandeling met RAAS-blokkade, SGLT2-remmers en finerenon voor progressieremming.","key_terms":[{"term":"Microalbuminurie","definition":"ACR 3–30 mg/mmol; vroegste detecteerbare teken van diabetische nierziekte; indicatie voor RAAS-blokkade."},{"term":"Intraglomerulaire hypertensie","definition":"Verhoogde druk in het glomerulaire capillair bij diabetes door afferente vasodilatatie (glucose-geïnduceerd); schaadt glomerulus."},{"term":"Albuminurie progressie","definition":"Normoalbuminurie → microalbuminurie → macroalbuminurie → ESRD; RAAS-blokkade vertraagt elke stap."},{"term":"Kimmelstiel-Wilson-laesie","definition":"Pathognomone glomerulaire laesie bij diabetische nefropathie: nodulaire glomerulosclerose."},{"term":"FIDELIO-DKD","definition":"Finerenon bij DM+CKD: reductie progressie naar ESRD en cardiovasculaire events bovenop maximale RAAS-blokkade."}],"heading":"Diabetische nefropathie: van screening tot behandeling","body_markdown":"## Pathofysiologie\n\nHyperglykemie beschadigt de nier via meerdere mechanismen: (1) intraglomerulaire hypertensie door glucosediuretica-geïnduceerde afferente arteriole-vasodilatatie; (2) AGE-vorming (advanced glycation end products) die glomerulaire basaalmembraan verdikken; (3) PKC-activatie met mesangiale expansie; (4) oxidatieve stress en inflammatie. Het resultaat is glomerulosclerose (Kimmelstiel-Wilson-laesie), tubulusinterstitiële fibrose en nierfunctieverval.\n\n## Screening\n\n- Type 1 DM: jaarlijks ACR en eGFR vanaf 5 jaar na diagnose\n- Type 2 DM: jaarlijks ACR en eGFR vanaf diagnose (nefropathie kan al aanwezig zijn bij diagnose)\n- Ochtendurine ACR is voldoende; 24-uurs urine voegt weinig toe\n\n## Behandeling\n\n- Glucoseregulatie: HbA1c-target 53 mmol/mol (7%) bij de meeste patiënten; vermijd hypoglykemie bij CKD\n- Bloeddruk: streefwaarde \n- SGLT2-remmer: dapagliflozine of empagliflozine bij eGFR ≥20; DAPA-CKD en EMPA-KIDNEY tonen renale bescherming ook zonder bloeddrukeffect als primaire reden\n- Finerenon: bovenop maximale RAAS-blokkade bij DM+CKD met ACR ≥30; FIDELIO-DKD + FIGARO-DKD: reductie renale en CV-events\n- GLP-1-agonist (semaglutide): FLOW-trial 2024: renale bescherming bij DM type 2 + CKD","related":["https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/hypertensie-en-diabetes/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/sglt2-remmers-bij-nierziekte/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/finerenon-bij-ckd-diabetes/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/albumine-creatinine-ratio/"],"sources":[{"label":"FIDELIO-DKD Trial — NEJM 2020","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2025845"},{"label":"DAPA-CKD Trial — NEJM 2020","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2024816"},{"label":"RENAAL Trial — NEJM 2001","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa011161"},{"label":"KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024","url":"https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/12/31/inter-enkel-bloeddrukverschil-correleert-met-microalbuminurie-bij-hypertensiepat/","title":"Inter-enkel bloeddrukverschil correleert met microalbuminurie bij hypertensiepatiënten","published":"2026-08-17"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/27/consensus-breid-het-cardio-renaal-metabool-syndroom-uit-met-de-lever-cklms-in-de/","title":"Consensus: breid het cardio-renaal-metabool syndroom uit met de lever (CKLMS) in de eerste lijn","published":"2026-07-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/31/era-s-abcde-raamwerk-voor-preventie-van-nierziekten/","title":"ERA's ABCDE-raamwerk voor preventie van nierziekten","published":"2026-03-31"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/01/auteurs-reageren-pravastatine-bij-autosomaal-dominante-polycysteuze-nierziekte/","title":"Auteurs reageren: pravastatine bij autosomaal dominante polycysteuze nierziekte","published":"2026-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/26/niergezondheid-en-bloeddruk-op-schoolleeftijd-na-zeer-vroeggeboorte/","title":"Niergezondheid en bloeddruk op schoolleeftijd na zeer vroeggeboorte","published":"2026-02-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/20/darmmicrobiota-en-geschatte-glomerulaire-filtratiesnelheid-in-twee-zweedse-cohor/","title":"Darmmicrobiota en geschatte glomerulaire filtratiesnelheid in twee Zweedse cohorten","published":"2026-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/23/cellulaire-senescentie-als-therapeutisch-doelwit-bij-diabetische-nierziekte/","title":"Cellulaire senescentie als therapeutisch doelwit bij diabetische nierziekte","published":"2026-01-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/22/finerenon-verbetert-albuminurie-via-mr-trpc-signalering-bij-diabetische-nierziek/","title":"Finerenon verbetert albuminurie via MR-TRPC-signalering bij diabetische nierziekte","published":"2026-01-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/15/populatiegebaseerde-egfr-verdelingen-voor-vroege-identificatie-van-chronische-ni/","title":"Populatiegebaseerde eGFR-verdelingen voor vroege identificatie van chronische nierziekte","published":"2026-01-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/01/effect-van-finerenon-op-de-nierfunctie-bij-diabetische-nefropathie-type-2/","title":"Effect van finerenon op de nierfunctie bij diabetische nefropathie type 2","published":"2026-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/01/factoren-geassocieerd-met-anemie-bij-chronische-nierziekte-in-brazilie/","title":"Factoren geassocieerd met anemie bij chronische nierziekte in Brazilië","published":"2026-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/12/15/aldh1a1-reguleert-pd-l1-transcriptie-combinatietherapie-bij-adpkd/","title":"ALDH1A1 reguleert PD-L1-transcriptie: combinatietherapie bij ADPKD","published":"2025-12-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/11/01/bloeddrukzelfmanagement-en-vasculaire-remodelling-na-hypertensieve-zwangerschap/","title":"Bloeddrukzelfmanagement en vasculaire remodelling na hypertensieve zwangerschap","published":"2025-11-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/13/pop-ht-bloeddrukzelfmanagement-verbetert-cardiale-remodelling-na-hypertensieve-z/","title":"POP-HT: bloeddrukzelfmanagement verbetert cardiale remodelling na hypertensieve zwangerschap","published":"2024-02-13"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}