{"id":"egfr-berekening-interpretatie","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/egfr-berekening-interpretatie/","title":"eGFR: berekening, formules en interpretatie","kind":"Diagnostiek","group":"nierziekte","group_label":"Chronische nierziekte","category":"nierziekte","meta_description":"eGFR wordt berekend via de CKD-EPI formule op basis van serumcreatinine. Leer de beperkingen, alternatieven (cystatin C) en klinische interpretatie.","intro":"De geschatte glomerulaire filtratiesnelheid (eGFR) is de primaire maat voor nierfunctie in de klinische praktijk. De CKD-EPI 2021-formule op basis van serumcreatinine (en optioneel cystatine C) is de internationaal aanbevolen methode. Inzicht in de beperkingen van eGFR-berekening is essentieel voor correcte interpretatie.","key_terms":[{"term":"CKD-EPI 2021","definition":"Aanbevolen eGFR-formule; gebaseerd op serumcreatinine, leeftijd en geslacht; ras niet meer opgenomen (2021 update)."},{"term":"Serumcreatinine","definition":"Afvalproduct van spiermetabolisme; variabel door spiermassa, eiwitinname, medicatie (cimetidine, trimethoprim); invloed op eGFR-nauwkeurigheid."},{"term":"Cystatine C","definition":"Alternatieve nierenmarker; minder beïnvloed door spiermassa; nauwkeuriger bij ouderen en sarcopene patiënten; CKD-EPI-cystatin C of gecombineerde formule."},{"term":"MDRD-formule","definition":"Oudere formule; minder nauwkeurig bij hogere eGFR-waarden (>60); vervangen door CKD-EPI."},{"term":"Creatinine-klaring (mCrCl)","definition":"Gemeten klaring via 24-uurs urine; gouden standaard maar bewerkelijk; nuttig bij extreme spiermassa of medicatiedosering."}],"heading":"eGFR-formules, beperkingen en klinische toepassing","body_markdown":"## CKD-EPI 2021 formule\n\nDe CKD-EPI 2021 formule berekent eGFR op basis van serumcreatinine, leeftijd en geslacht (ras is in 2021 verwijderd wegens equity-overwegingen). De formule is gevalideerd in grote cohorten en geeft nauwkeurige schatting bij eGFR >60. Bij eGFR \n- Spiermassa: Bodybuilders of patiënten met grote spiermassa: creatinine verhoogd → eGFR onderschat. Sarcopenie/cachexie/ouderen: creatinine laag → eGFR overschat\n- Voeding: Vleesconsumptie verhoogt creatinine tijdelijk\n- Medicatie: Trimethoprim en cimetidine remmen tubulair creatininesecretie → vals hoog creatinine\n- Acute fluctuaties: eGFR weerspiegelt steady-state; bij acute nierziekte is creatinine vertraagd indicator\n\n## Cystatine C als aanvulling\n\nCystatine C is een kleine eiwit dat constant wordt geproduceerd door alle kerncellen en volledig gefilterd door de nier. Het wordt niet actief gesecreteerd. Minder afhankelijk van spiermassa; verbetert eGFR-nauwkeurigheid bij ouderen, obesitas en sarcopenie. CKD-EPI-Cystatin C of gecombineerde creatinine+cystatin C formule is nauwkeuriger bij twijfelgevallen.\n\n## Praktische tips\n\n- Gebruik altijd CKD-EPI 2021 (zonder ras-modifier) in het laboratoriumrapport\n- Bij ouderen >75 jaar met laag creatinine: overweeg cystatin C aanvraag voor bevestiging\n- Twee consecutieve eGFR-metingen >3 maanden apart vereist voor diagnose CKD\n- Bij medicatiedosering: gebruik fabrikant-aanbeveling; soms mCrCl in plaats van eGFR","related":["https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/ckd-stadia-g1-g5/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/albumine-creatinine-ratio/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/wat-is-chronische-nierziekte/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/dosering-medicatie-bij-nierfalen/"],"sources":[{"label":"KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024","url":"https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018"},{"label":"NHG-Standaard CVRM","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/19/creatinine-cystatine-c-of-beide-voor-gfr-schatting-bij-niertransplantatiepatient/","title":"Creatinine, cystatine C of beide voor GFR-schatting bij niertransplantatiepatiënten?","published":"2026-02-19"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}