# Nierbiopsie: indicaties en interpretatie

*Chronische nierziekte · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/nierbiopt-indicaties/*

Nierbiopsie is de gouden standaard voor histologische diagnose van primaire en secundaire glomerulonefritis, interstitiële nefritis en andere nierziekten waarbij de klinische diagnose onzeker is. Indicaties, contra-indicaties en complicaties bepalen de afweging; de ingreep wordt doorgaans door de nefroloog verricht.

## Kernbegrippen

- **Percutane nierbiopsie**: Echogeleide naaldbiopte van de nier; standaardtechniek; onder lokale anesthesie; 2–3 biopsiestaven voor licht- en elektronenmicroscopie + immunofluorescentie.
- **Lichtmicroscopie**: Beoordeelt glomerulusstructuur, tubuli, interstitium en vaten; standaard kleuring HE, PAS, PASM, Masson trichroom.
- **Immunofluorescentie**: Detecteert immuuncomplexdeposities (IgA, IgG, IgM, C3, C1q); essentieel voor classificatie van glomerulonefritis.
- **Elektronenmicroscopie**: Ultrastructuur van de glomerulaire basaalmembraan en voetprocessen; vereist voor Alport-syndroom, thin GBM, amyloid.
- **IgA-nefropathie**: Meest voorkomende primaire glomerulopathie in Europa; kenmerkt zich door mesangiale IgA-deposities; gevarieerd beloop.

## Indicaties

- Nefrotisch syndroom bij volwassene (>3,5 g/dag proteïnurie + oedeem + hypoalbuminurie)
- Nefritisch syndroom (hematurie + proteïnurie + hypertensie + nierfunctiedaling)
- Onverklaarde nierfunctiedaling met proteïnurie/hematurie zonder duidelijke oorzaak
- Vermoeden systemische aandoening met nierparticipatie (SLE, vasculitis, amyloidose)
- Transplantaatbiopsie bij disfunctie na niertransplantatie

## Contra-indicaties

- Absoluut: solaire nier, onbehandelde bloedingsstoornis, niet-coöperatieve patiënt
- Relatief: INR >1,5, trombocyten 

## Procedure

Echogeleide percutane biopsie onder lokale anesthesie in buikligging. Twee tot drie biopsiestaven voor drie modaliteiten: lichtmicroscopie (PAS, Masson), immunofluorescentie en elektronenmicroscopie. Na ingreep: bedrust 4–6 uur, urinecontrole, bloedruk- en bloedingsmonitoring.

## Veelgestelde histologische diagnosen

- IgA-nefropathie: meest frequent; mesangiale IgA-deposities
- Focale segmentale glomerulosclerose (FSGS): podocytaire schade; variabel beloop
- Membraneuze nefropathie: subepitheliale deposities; anti-PLA2R-antilichamen
- ANCA-geassocieerde vasculitis: pauci-immuun necrotiserende glomerulonefritis
- Lupus-nefritis: mesangiale tot proliferatieve en membraneuze patronen

## Bronnen

- KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024 https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.