{"id":"raas-blokkade-bij-nierziekte","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/raas-blokkade-bij-nierziekte/","title":"RAAS-blokkade bij CKD: mechanisme en effecten","kind":"Mechanisme","group":"nierziekte","group_label":"Chronische nierziekte","category":"nierziekte","meta_description":"ACE-remmers en ARB verlagen intraglomerulaire druk en proteïnurie via efferente arterioledilatatie. Leer het mechanisme, bewijs en monitoring bij CKD.","intro":"RAAS-blokkade met ACE-remmers of ARB is de hoeksteen van nierprotectieve behandeling bij CKD met albuminurie. Het werkingsmechanisme behelst verlaging van de intraglomerulaire druk via efferente arterioledilatatie en directe anti-inflammatoire/antifibrotische effecten onafhankelijk van bloeddrukdaling.","key_terms":[{"term":"Efferente arteriole","definition":"Uitstroomvat van het glomerulus; angiotensine II veroorzaakt preferente constrictie; ACE-remmer/ARB verlaagt efferente tonus."},{"term":"Intraglomerulaire hypertensie","definition":"Verhoogde druk in het glomerulaire capillair; draagt bij aan proteïnurie en glomerulusschade; verlaagd door RAAS-blokkade."},{"term":"Renale hypoperfusie bij RAAS-blokkade","definition":"Creatinine-stijging bij start ACE-remmer/ARB is verwacht (verlaging intraglomerulaire druk); acceptabel tot 30% boven uitgangswaarde."},{"term":"RENAAL-trial","definition":"RCT: losartan bij type 2 DM met nefropathie; reductie ESRD en doubling serum creatinine onafhankelijk van bloeddrukeffect."},{"term":"IDNT-trial","definition":"RCT: irbesartan bij type 2 DM met nefropathie; 23% reductie primaire renale eindpunt vs. placebo (en vs. amlodipine)."}],"heading":"RAAS-blokkade bij CKD: nierprotectief mechanisme en klinisch bewijs","body_markdown":"## Angiotensine II en de nier\n\nAngiotensine II veroorzaakt preferente vasoconstrictie van de efferente arteriole ten opzichte van de afferente arteriole. Dit verhoogt de intraglomerulaire druk en filtration fraction. Bij diabetes en CKD is RAAS-activatie verhoogd, wat chronische glomerulaire hypertensie en progressieve schade onderhoudt.\n\n## Mechanisme van RAAS-blokkade\n\nACE-remmers en ARB verlagen angiotensine II, wat efferente arterioledilatatie en verlaging van intraglomerulaire druk veroorzaakt. Dit resulteert in: (1) proteïnuriereductie (verminderde filtratiedruk en verbeterde selectiviteit filtratiebarrière); (2) vertraging van glomerulusfibrose via verminderde TGF-β1-expressie; (3) minder tubulusepitheel-EMT. De nierprotectie is aangetoond te zijn grotendeels onafhankelijk van het bloeddrukeffect.\n\n## Klinisch bewijs\n\n- RENAAL (losartan, 2001): type 2 DM + nefropathie; 16% reductie ESRD/doubling creatinine; 35% reductie proteïnurie\n- IDNT (irbesartan, 2001): 23% reductie primair renaal eindpunt vs. placebo; onafhankelijk van bloeddruk\n- REIN (ramipril, 1997): niet-diabetische proteïnurische CKD; 50% reductie ESRD\n\n## Monitoring en veiligheid\n\n- Creatinine-stijging tot 30%: acceptabel, verwacht; aanduiding van effectief werkend mechanisme\n- >30% stijging of eGFR \n- Hyperkaliëmie: monitor kalium; stop bij K+ >5,5 mmol/L of gebruik kaliumverlagende middelen\n- Geen dubbele RAAS-blokkade (ACE + ARB): meer bijwerkingen, geen extra renaal voordeel (ONTARGET, NEPHRON-D)","related":["https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/ace-remmers-arb-bij-ckd/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/progressie-nierziekte-mechanisme/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/diabetische-nefropathie/","https://hartvaat.nl/kennis/nierziekte/hypertensie-en-ckd/"],"sources":[{"label":"RENAAL Trial — NEJM 2001","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa011161"},{"label":"IDNT Trial — NEJM 2001","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa011303"},{"label":"KDIGO 2024 CKD Richtlijn — Kidney International 2024","url":"https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018"},{"label":"ESC 2024 Hypertensie Richtlijn","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2025/01/01/sotatercept-bij-pah-centrale-hematologische-en-perifere-werkingsmechanismen/","title":"Sotatercept bij PAH: centrale, hematologische en perifere werkingsmechanismen","published":"2026-03-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/01/complementremmers-winnen-terrein-bij-de-behandeling-van-iga-nefropathie/","title":"Complementremmers winnen terrein bij de behandeling van IgA-nefropathie","published":"2026-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/28/hypertensie-bij-dialysepatienten-de-kloof-tussen-bewijs-en-praktijk/","title":"Hypertensie bij dialysepatiënten: de kloof tussen bewijs en praktijk","published":"2026-01-28"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/01/renale-histologie-bij-maligne-hypertensie-systematische-review/","title":"Renale histologie bij maligne hypertensie: systematische review","published":"2026-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/12/15/geslachtsspecifieke-exosoom-inhoud-onthult-nieuwe-mechanismen-van-zoutgevoelige-/","title":"Geslachtsspecifieke exosoom-inhoud onthult nieuwe mechanismen van zoutgevoelige hypertensie","published":"2025-12-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/08/01/sympathische-overactiviteit-bij-resistente-hypertensie-meta-analyse/","title":"Sympathische overactiviteit bij resistente hypertensie: meta-analyse","published":"2025-08-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/11/11/renale-denervatie-zonder-antihypertensiva-lancet-spyral-htn-off-med/","title":"Renale denervatie zonder antihypertensiva: Lancet SPYRAL HTN-OFF MED","published":"2017-11-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/08/01/foliumzuurtherapie-en-nieuwe-proteinurie-bij-chinese-hypertensieve-patienten-csp/","title":"Foliumzuurtherapie en nieuwe proteïnurie bij Chinese hypertensieve patiënten: CSPPT-subanalyse","published":"2017-08-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/04/01/hemodynamische-effecten-van-riociguat-bij-inoperabel-cteph/","title":"Hemodynamische effecten van riociguat bij inoperabel CTEPH","published":"2017-04-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/10/01/autonome-blokkade-herstelt-endotheeldisfunctie-bij-obesitasgerelateerde-hyperten/","title":"Autonome blokkade herstelt endotheeldisfunctie bij obesitasgerelateerde hypertensie","published":"2016-10-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/04/01/effecten-van-dieetinterventies-op-bloeddruk-systematische-review-en-meta-analyse/","title":"Effecten van dieetinterventies op bloeddruk: systematische review en meta-analyse","published":"2016-04-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/01/01/inspanningstraining-verbetert-zuurstofopname-en-hemodynamiek-bij-ernstige-pulmon/","title":"Inspanningstraining verbetert zuurstofopname en hemodynamiek bij ernstige pulmonale hypertensie","published":"2016-01-01"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}