{"id":"aspirine-primaire-preventie","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/preventie/aspirine-primaire-preventie/","title":"Aspirine bij primaire preventie: huidige evidence","kind":"Geneesmiddel","group":"preventie","group_label":"Preventie & Risicoschatting","category":"preventie","meta_description":"Aspirine bij primaire preventie: huidige evidence toont dat voordelen (MI-reductie) en risico's (bloeding) elkaar nagenoeg opheffen. ESC en ACC/AHA","intro":"Decennialang werd aspirine breed voorgeschreven voor primaire preventie van cardiovasculaire ziekte. Recente grote RCT's (ASPREE, ARRIVE, ASCEND) tonen echter dat het absolute voordeel (minder MI's) vrijwel geheel tenietgedaan wordt door het toegenomen bloedingsrisico, waardoor aspirine bij primaire preventie niet meer routinematig wordt aanbevolen.","key_terms":[{"term":"ASPREE-trial","definition":"RCT bij gezonde ouderen ≥70 jaar (n=19.114); aspirine 100 mg versus placebo; geen CV-voordeel, meer ernstige bloedingen en meer kankersterfte; NNH voor bloeding vergelijkbaar met NNT voor CV-event."},{"term":"ARRIVE-trial","definition":"RCT bij intermediair CV-risico (n=12.546); aspirine 100 mg vs placebo; geen significante reductie major CV events; meer gastro-intestinale bloedingen."},{"term":"ASCEND-trial","definition":"RCT bij diabetespatiënten (n=15.480); aspirine 100 mg vs placebo; 12% RRR op serious vascular events maar 29% toename ernstige bloedingen; netto-effect neutraal."},{"term":"Bloedingsrisico","definition":"Gastro-intestinale en intracraniële bloedingen zijn de voornaamste complicaties van aspirinegebruik; risico neemt toe met leeftijd, NSAID-gebruik en antistolling."},{"term":"Aspirine bij secundaire preventie","definition":"Bij bewezen atherosclerotische ziekte (post-MI, PAD, TIA/CVA) is aspirine wél geïndiceerd; hier outweighen de voordelen de risico's duidelijk."}],"heading":"Aspirine bij primaire preventie: van routine naar individuele afweging","body_markdown":"## Historische achtergrond\n\nVroege meta-analyses (Antiplatelet Trialists' Collaboration, 1994) toonden duidelijk voordeel van aspirine bij secundaire preventie. Dit werd geëxtrapoleerd naar primaire preventie, maar populaties met hoger complicatierisico (ouderen, vrouwen, lagere basislijnrisico) hebben een ongunstiger kosten-batenverhouding.\n\n## Recente evidence\n\n- ASPREE (2018): gezonde ouderen ≥70 jaar; aspirine verhoogde sterfte (voornamelijk kankergerelateerd) en ernstige bloedingen, zonder CV-voordeel\n- ARRIVE (2018): intermediair CV-risico mannen/vrouwen; geen reductie primary endpoint (MI, CVA, CV-dood)\n- ASCEND (2018): diabetici; 12% RRR maar 29% meer ernstige bloedingen → netto neutraal effect\n\n## Huidige aanbevelingen\n\nESC 2021: aspirine wordt niet aanbevolen voor routinematige primaire preventie (klasse III, schaad geen aanbeveling). Overweeg aspirine alleen bij specifieke situaties na expliciete kosten-batenafweging (bijv. diabetici met zeer hoog CV-risico na bespreking met patiënt). Bij secundaire preventie blijft aspirine de standaard.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/preventie/primaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/secundaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/esc-richtlijn-cardiovasculaire-preventie-2021/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-diabetes/"],"sources":[{"label":"ASPREE Trial — aspirine bij gezonde ouderen (NEJM 2018)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1805819"},{"label":"ARRIVE Trial — aspirine bij intermediair risico (Lancet 2018)","url":"https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)31924-X"},{"label":"ASCEND Trial — aspirine bij diabetes (NEJM 2018)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1804988"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/09/08/gepersonaliseerde-bloeddrukregeling-tijdens-thrombectomie-verbetert-functionele-/","title":"Gepersonaliseerde bloeddrukregeling tijdens thrombectomie verbetert functionele uitkomst niet — DETERMINE","published":"2026-08-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/28/clopidogrel-versus-aspirine-bij-coronairlijden-kanttekeningen-bij-meta-analyse/","title":"Clopidogrel versus aspirine bij coronairlijden: kanttekeningen bij meta-analyse","published":"2026-03-31"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/24/s100a8-a9-versnelt-cox-1-herstel-in-bloedplaatjes-en-beperkt-aspirinerespons/","title":"S100A8/A9 versnelt COX-1-herstel in bloedplaatjes en beperkt aspirinerespons","published":"2026-02-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/07/07/colchicine-voor-secundaire-cv-preventie-meta-analyse-van-alle-trials/","title":"Colchicine voor secundaire CV-preventie: meta-analyse van alle trials","published":"2025-07-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/09/01/aspirinedosering-voor-secundaire-preventie-bij-mannen-versus-vrouwen/","title":"Aspirinedosering voor secundaire preventie bij mannen versus vrouwen","published":"2024-09-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/07/13/convince-langetermijn-colchicine-voor-preventie-van-recidief-niet-cardioembolisc/","title":"CONVINCE: langetermijn colchicine voor preventie van recidief niet-cardioembolisch CVA — Lancet","published":"2024-07-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/05/01/bloeddrukstreefwaarden-en-residueel-risico-systematische-review-en-meta-regressi/","title":"Bloeddrukstreefwaarden en residueel risico: systematische review en meta-regressie","published":"2024-05-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/02/20/zoutvervanger-voorkomt-hypertensie-bij-normotensieve-volwassenen/","title":"Zoutvervanger voorkomt hypertensie bij normotensieve volwassenen","published":"2024-02-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/11/01/enterisch-gecoat-versus-ongecoat-aspirine-geen-verschil-in-gi-bloedingen-adaptab/","title":"Enterisch-gecoat versus ongecoat aspirine: geen verschil in GI-bloedingen — ADAPTABLE","published":"2023-11-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/10/03/cpap-therapietrouw-en-recidief-cv-events-meta-analyse/","title":"CPAP-therapietrouw en recidief CV-events: meta-analyse","published":"2023-10-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/07/11/p2y12-monotherapie-versus-aspirine-voor-langetermijnsecundaire-preventie-meta-an/","title":"P2Y12-monotherapie versus aspirine voor langetermijnsecundaire preventie: meta-analyse","published":"2023-07-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/10/18/asundexian-factor-xia-remmer-na-acs-fase-2-dosisfindingsstudie/","title":"Asundexian (factor XIa-remmer) na ACS: fase 2 dosisfindingsstudie","published":"2022-10-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/01/21/polypil-met-of-zonder-aspirine-bij-personen-zonder-cvd-nejm-polypill-tips-3/","title":"Polypil met of zonder aspirine bij personen zonder CVD: NEJM PolyPill-TIPS-3","published":"2021-01-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/11/24/gedragscounseling-voor-cv-preventie-bij-risicoadulten-jama-uspstf-evidence-revie/","title":"Gedragscounseling voor CV-preventie bij risicoadulten: JAMA USPSTF evidence review","published":"2020-11-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/05/19/ticagrelor-met-of-zonder-aspirine-bij-diabetes-na-pci-twilight-diabetes/","title":"Ticagrelor met of zonder aspirine bij diabetes na PCI: TWILIGHT-diabetes","published":"2020-05-19"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/05/09/p2y12-monotherapie-of-aspirine-voor-secundaire-preventie-lancet-meta-analyse/","title":"P2Y12-monotherapie of aspirine voor secundaire preventie: Lancet meta-analyse","published":"2020-05-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/11/01/interventies-voor-statinevoorschrijving-bij-primaire-cv-preventie-meta-analyse/","title":"Interventies voor statinevoorschrijving bij primaire CV-preventie: meta-analyse","published":"2019-11-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/08/24/polypil-voor-primaire-en-secundaire-cv-preventie-lancet-polyiran/","title":"Polypil voor primaire en secundaire CV-preventie: Lancet PolyIran","published":"2019-08-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/06/11/inspanningsvoordelen-bij-pulmonale-hypertensie-jacc-review/","title":"Inspanningsvoordelen bij pulmonale hypertensie: JACC review","published":"2019-06-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/01/22/aspirine-voor-primaire-preventie-jama-meta-analyse-van-cv-events-en-bloedingen/","title":"Aspirine voor primaire preventie: JAMA meta-analyse van CV-events en bloedingen","published":"2019-01-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/10/18/aspirine-voor-primaire-preventie-bij-diabetes-nejm-ascend/","title":"Aspirine voor primaire preventie bij diabetes: NEJM ASCEND","published":"2018-10-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/09/22/aspirine-voor-primaire-preventie-bij-matig-cv-risico-lancet-arrive/","title":"Aspirine voor primaire preventie bij matig CV-risico: Lancet ARRIVE","published":"2018-09-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/05/15/trombocytenaantal-beinvloedt-werkzaamheid-van-foliumzuur-bij-cva-preventie/","title":"Trombocytenaantal beïnvloedt werkzaamheid van foliumzuur bij CVA-preventie","published":"2018-05-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/02/06/ticagrelor-voor-secundaire-preventie-bij-multivaten-coronairlijden/","title":"Ticagrelor voor secundaire preventie bij multivaten coronairlijden","published":"2018-02-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/11/15/statines-voor-primaire-cardiovasculaire-preventie-uspstf-evidence-report/","title":"Statines voor primaire cardiovasculaire preventie: USPSTF evidence report","published":"2016-11-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/04/26/predictieregel-voor-voordeel-en-schade-van-dapt-na-1-jaar-pci-jama-validatiestud/","title":"Predictieregel voor voordeel en schade van DAPT na 1 jaar PCI: JAMA-validatiestudie","published":"2016-04-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/01/21/ticagrelor-bij-nierfunctiestoornissen-langetermijnpreventie-na-myocardinfarct-pe/","title":"Ticagrelor bij nierfunctiestoornissen: langetermijnpreventie na myocardinfarct (PEGASUS-TIMI 54)","published":"2016-01-21"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/01/21/langdurige-duale-antiplaatjestherapie-bij-patienten-met-eerder-myocardinfarct-me/","title":"Langdurige duale antiplaatjestherapie bij patiënten met eerder myocardinfarct: meta-analyse","published":"2016-01-21"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}