# ESC-richtlijn Cardiovasculaire preventie 2021: kernpunten

*Preventie & Risicoschatting · Richtlijn · https://hartvaat.nl/kennis/preventie/esc-richtlijn-cardiovasculaire-preventie-2021/*

De ESC-richtlijn Cardiovasculaire Preventie 2021 vervangt de editie uit 2016 en introduceert SCORE2 en SCORE2-OP als aanbevolen risicomodellen. Nieuw zijn de aandacht voor levenslang risico bij jonge patiënten, sekseverschillen, psychosociale risicofactoren, luchtvervuiling en de rol van beeldvorming bij risicoversterking.

## Kernbegrippen

- **ESC-richtlijn 2021**: Richtlijn van de European Society of Cardiology voor cardiovasculaire preventie; vervangt 2016-editie; 184 aanbevelingen op basis van 1.100+ evidence items.
- **SCORE2/SCORE2-OP**: Nieuwe risicomodellen in de 2021-richtlijn; vervangen SCORE; berekenen 10-jaarsrisico op fataal én niet-fataal event; apart model voor ≥70 jaar.
- **'Vier pijlers' van preventie**: ESC 2021 organiseert preventie rondom: (1) risicoschatting, (2) leefstijlinterventie, (3) medicamenteuze behandeling van risicofactoren, (4) comorbiditeitsmanagement.
- **Risicoversterkers**: Factoren die de SCORE2-risicocategorie opwaartse bijstellen: Lp(a), CAC, hsCRP, ABI, microalbuminurie, psychosociale stress, sociaaleconomische deprivatie.
- **Stap-voor-stap-benadering**: ESC 2021-algortime: stap 1 schat risico; stap 2 identificeer risicoversterkers; stap 3 communiceer risico; stap 4 leefstijlinterventie; stap 5 medicamenteuze behandeling.

## Nieuwe risicomodellen: SCORE2 en SCORE2-OP

De primaire verbetering ten opzichte van de 2016-editie is de invoering van SCORE2 (vervangt SCORE): berekent 10-jaarsrisico op fataal én niet-fataal hartinfarct of beroerte, gekalibreerd voor vier Europese risicoregio's. SCORE2-OP is specifiek voor ≥70 jaar met correctie voor competitieve sterfte. Ingangen: leeftijd, geslacht, rookstatus, systolische bloeddruk, niet-HDL-cholesterol.

## Risicocategorieën en behandeldrempels

Laag/matig risico: leefstijlinterventie. Hoog risico: statine bij LDL ≥1,8 mmol/L na leefstijlinterventie; bloeddruk behandelen bij ≥140/90 mmHg. Zeer hoog risico: LDL-streefdoel 
- Levenslang risico: bij 40-49-jarigen met laag 10-jaarsrisico maar ongunstig profiel: communiceer levenslang risico en vasculaire leeftijd
- Sekseverschillen: zwangerschapscomplicaties, vroege menopauze en PCOS als vrouwspecifieke risicoversterkers
- Psychosociale risicofactoren: depressie, angst, sociale isolatie en werkstress als risicoversterkers
- Luchtvervuiling: fijnstof (PM2.5) als onafhankelijke CV-risicofactor
- Polypil: overweeg bij intermediair risico voor verbetering therapietrouw

## Beeldvorming bij risicoversterking

Coronair calciumscore (CAC = 0: heroverweeg medicatie; CAC >100: opwaarderen naar hoog risico) en carotis-IMT worden aanbevolen als beslissingshulp bij borderline risicocategorie.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-08-30 [Vroeg starten met een statine na de diagnose type 2 diabetes hangt samen met 15 procent minder dementie in tien jaar, in een Deense registerstudie van 132.585 mensen](https://hartvaat.nl/2026/08/30/vroeg-starten-met-een-statine-na-de-diagnose-type-2-diabetes-hangt-samen-met-15-/)
- 2026-08-16 [Visinname en visgerelateerde metabolieten geassocieerd met lagere triglyceriden en bloeddruk](https://hartvaat.nl/2026/07/30/visinname-en-visgerelateerde-metabolieten-geassocieerd-met-lagere-triglyceriden-/)
- 2026-03-29 [Luchtvervuiling en hypertensierisico: ernst van de ziekte doet ertoe](https://hartvaat.nl/2025/01/01/luchtvervuiling-en-hypertensierisico-ernst-van-de-ziekte-doet-ertoe/)
- 2026-01-01 [Matig alcoholgebruik: gezond of riskant? Een kritisch perspectief](https://hartvaat.nl/2026/01/01/matig-alcoholgebruik-gezond-of-riskant-een-kritisch-perspectief/)
- 2024-10-29 [RESET-BP: minder sedentair gedrag verlaagt bloeddruk bij kantoorwerkers](https://hartvaat.nl/2024/10/29/reset-bp-minder-sedentair-gedrag-verlaagt-bloeddruk-bij-kantoorwerkers/)
- 2023-01-01 [Opleiding, intelligentie en cognitie: onafhankelijke verbanden met hypertensie](https://hartvaat.nl/2023/01/01/opleiding-intelligentie-en-cognitie-onafhankelijke-verbanden-met-hypertensie/)
- 2020-07-01 [Thuisluchtzuivering en bloeddruk: systematische review](https://hartvaat.nl/2020/07/01/thuisluchtzuivering-en-bloeddruk-systematische-review/)
- 2019-06-01 [Zoutsubstituten met laag natrium en bloeddruk, CVA en mortaliteit: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2019/06/01/zoutsubstituten-met-laag-natrium-en-bloeddruk-cva-en-mortaliteit-meta-analyse/)
- 2018-10-23 [2017 ACC/AHA hypertensierichtlijn: Circulation-editie](https://hartvaat.nl/2018/10/23/2017-acc-aha-hypertensierichtlijn-circulation-editie/)
- 2018-04-24 [Hoge versus lage bloeddrukstreefwaarden tijdens cardiopulmonale bypass en cerebraal letsel](https://hartvaat.nl/2018/04/24/hoge-versus-lage-bloeddrukstreefwaarden-tijdens-cardiopulmonale-bypass-en-cerebr/)
- 2017-05-09 [Agressieve bloeddrukcontrole en recidief van AF na ablatie: gerandomiseerde trial](https://hartvaat.nl/2017/05/09/agressieve-bloeddrukcontrole-en-recidief-van-af-na-ablatie-gerandomiseerde-trial/)
- 2017-01-01 [Bloeddrukverlaging en secundaire CVA-preventie: meta-regressieanalyse](https://hartvaat.nl/2017/01/01/bloeddrukverlaging-en-secundaire-cva-preventie-meta-regressieanalyse/)

## Bronnen

- ESC 2021 CVD Prevention Guidelines (volledig document) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
- SCORE2 Working Party — validatie SCORE2 (EHJ 2021) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab309
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.