{"id":"preventie-bij-ckd","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-ckd/","title":"Cardiovasculaire preventie bij CKD","kind":"Praktijk","group":"preventie","group_label":"Preventie & Risicoschatting","category":"preventie","meta_description":"Cardiovasculaire preventie bij chronische nierziekte (CKD): verhoogd CV-risico, LDL-behandeling, bloeddrukdoelen en de rol van SGLT2-remmers en finerenon","intro":"Chronische nierziekte (CKD) is een sterke en onafhankelijke cardiovasculaire risicofactor. Patiënten met CKD overlijden vaker aan cardiovasculaire ziekte dan aan nierfalen. De behandeling van cardiovasculaire risicofactoren bij CKD vergt aanpassingen in dosering en keuze van geneesmiddelen, en omvat nu ook SGLT2-remmers en finerenon.","key_terms":[{"term":"CKD en CV-risico","definition":"CKD stadium G3a (eGFR 45-59) doubles cardiovasculaire mortaliteit; G4-5 verhoogt risico 10-40-voudig ten opzichte van normale nierfunctie."},{"term":"Albuminurie als CV-risicomarker","definition":"eGFR én albuminurie zijn onafhankelijke CV-risicofactoren; gecombineerde beoordeling (CKD Prognosis Consortium) geeft nauwkeurigste risicoschatting."},{"term":"Finerenon (Kerendia)","definition":"Niet-steroïdaal mineralocorticoïdreceptorantagonist; bewezen reductie van CV events en nierprogessie bij DM type 2 + CKD (FIDELIO-DKD, FIGARO-DKD-trials)."},{"term":"SGLT2-remmers bij CKD","definition":"Dapagliflozine (DAPA-CKD) en empagliflozine (EMPA-KIDNEY) tonen nierbeschermend en CV-effect bij CKD ook zonder diabetes; geïndiceerd bij eGFR ≥20 ml/min/1,73m²."},{"term":"Statines bij ernstige CKD","definition":"Statines effectief bij CKD G3-4; bij hemodialysepatiënten (G5D) geen bewijs voor voordeel (SHARP: wel bij pre-dialyse CKD); geen nieuwe statine starten bij dialyse."}],"heading":"Cardiovasculaire risicoreductie bij chronische nierziekte","body_markdown":"## Cardiovasculair risico bij CKD\n\nCKD versterkt traditionele cardiovasculaire risicofactoren en voegt niet-traditionele toe: uremische toxines, inflammatie, endotheeldisfunctie, calcificatie, anemie en autonome disfunctie. Het cardiovasculaire risico neemt exponentieel toe met dalende eGFR en stijgende albuminurie. CKD is een 'very high risk'-equivalent bij eGFR Streefdoel: systolische bloeddruk 120-130 mmHg bij CKD met of zonder diabetes. ACE-remmer of ARB eerste keus: remmen RAAS, verlagen intraglomerulaire druk, reduceren albuminurie en vertragen nierprogessie. Combinatie ACE-remmer + ARB is gecontra-indiceerd (verhoogd risico op hyperkaliëmie en nierfunctieverslechtering).\n\n## Lipidenbehandeling\n\nStatines bij CKD G1-4 conform risicocategorie (vrijwel altijd hoog/zeer hoog). LDL-streefdoel conform ESC. Ezetimibe heeft renale klaring en is veilig bij ernstige CKD. PCSK9-remmers zijn veilig bij CKD; geen dosisaanpassing nodig.\n\n## SGLT2-remmers en finerenon\n\n- Dapagliflozine (DAPA-CKD): 39% reductie nierprogessie + CV events bij eGFR 25-75, ook zonder DM\n- Empagliflozine (EMPA-KIDNEY): bevestigt effect bij brede CKD-populatie eGFR 20-90\n- Finerenon: bij DM type 2 + CKD: 18% reductie CV events + 23% reductie nierprogessie","related":["https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-diabetes/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/primaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/secundaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/esc-richtlijn-cardiovasculaire-preventie-2021/"],"sources":[{"label":"KDIGO 2024 CKD Guidelines","url":"https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018"},{"label":"FIDELIO-DKD Trial — finerenon bij CKD + DM (NEJM 2020)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2025845"},{"label":"DAPA-CKD Trial — dapagliflozine bij CKD (NEJM 2020)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa2024816"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/11/evolocumab-effectief-en-veilig-bij-ckd-stadium-3-4-56-ldl-zonder-nierfunctiedali/","title":"Evolocumab effectief en veilig bij CKD stadium 3-4: -56% LDL zonder nierfunctiedaling","published":"2026-06-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/14/bijwerkingen-toegeschreven-aan-statines-in-bijsluiters-meta-analyse-van-rct-s/","title":"Bijwerkingen toegeschreven aan statines in bijsluiters: meta-analyse van RCT's","published":"2026-02-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/22/finerenon-verbetert-albuminurie-via-mr-trpc-signalering-bij-diabetische-nierziek/","title":"Finerenon verbetert albuminurie via MR-TRPC-signalering bij diabetische nierziekte","published":"2026-01-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/12/30/ire1-bemiddelt-hypertensie-en-vasculaire-remodeling/","title":"IRE1α bemiddelt hypertensie en vasculaire remodeling","published":"2025-12-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/08/14/plaque-remodeling-als-surrogaat-voor-ernstige-cardiale-events/","title":"Plaque-remodeling als surrogaat voor ernstige cardiale events","published":"2025-08-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/07/07/colchicine-voor-secundaire-cv-preventie-meta-analyse-van-alle-trials/","title":"Colchicine voor secundaire CV-preventie: meta-analyse van alle trials","published":"2025-07-07"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/06/13/griepvaccinatie-en-cardiovasculaire-bescherming-inflammatie-heroverwogen-bij-isc/","title":"Griepvaccinatie en cardiovasculaire bescherming: inflammatie heroverwogen bij ischemische hartziekte","published":"2025-06-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/07/01/plozasiran-sirna-tegen-apoc3-bij-ernstige-hypertriglyceridemie-shasta-2/","title":"Plozasiran: siRNA tegen APOC3 bij ernstige hypertriglyceridemie — SHASTA-2","published":"2024-07-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2023/06/01/remote-ischemische-conditionering-bij-milde-hypertensie-zonder-medicatie-rct/","title":"Remote ischemische conditionering bij milde hypertensie zonder medicatie: RCT","published":"2023-06-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2022/02/10/finerenon-cv-en-renale-uitkomsten-bij-diabetes-met-ckd-fidelity-gepoolde-analyse/","title":"Finerenon CV en renale uitkomsten bij diabetes met CKD: FIDELITY gepoolde analyse","published":"2022-02-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/12/09/finerenon-bij-nierziekte-met-diabetes-type-2-nejm-figaro-dkd/","title":"Finerenon bij nierziekte met diabetes type 2: NEJM FIGARO-DKD","published":"2021-12-09"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/07/13/finerenon-vermindert-nieuw-onset-af-bij-ckd-met-diabetes-fidelio-dkd/","title":"Finerenon vermindert nieuw-onset AF bij CKD met diabetes: FIDELIO-DKD","published":"2021-07-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2021/03/01/kdigo-2021-richtlijn-voor-bloeddrukmanagement-bij-ckd/","title":"KDIGO 2021 richtlijn voor bloeddrukmanagement bij CKD","published":"2021-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2020/10/08/dapagliflozine-bij-chronische-nierziekte-nejm-dapa-ckd/","title":"Dapagliflozine bij chronische nierziekte: NEJM DAPA-CKD","published":"2020-10-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/09/12/roxadustat-bij-anemie-bij-nierziekte-zonder-dialyse-nejm/","title":"Roxadustat bij anemie bij nierziekte zonder dialyse: NEJM","published":"2019-09-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/08/01/empagliflozine-voorkomt-progressie-van-ckd-empa-reg-outcome-renale-analyse/","title":"Empagliflozine voorkomt progressie van CKD: EMPA-REG OUTCOME renale analyse","published":"2019-08-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/07/01/kosteneffectiviteit-van-statines-en-ezetimibe-bij-chronische-nierziekte/","title":"Kosteneffectiviteit van statines en ezetimibe bij chronische nierziekte","published":"2019-07-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/06/18/evolocumab-bij-ckd-werkzaamheid-en-veiligheid-in-de-fourier-trial/","title":"Evolocumab bij CKD: werkzaamheid en veiligheid in de FOURIER-trial","published":"2019-06-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/02/02/statines-bij-ouderen-lancet-ipd-meta-analyse-van-28-gerandomiseerde-trials/","title":"Statines bij ouderen: Lancet IPD meta-analyse van 28 gerandomiseerde trials","published":"2019-02-02"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/09/04/troponine-i-en-cardiovasculair-risico-bij-copd/","title":"Troponine I en cardiovasculair risico bij COPD","published":"2018-09-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2017/05/16/statines-voor-primaire-preventie-bij-ouderen-meta-analyse-van-jupiter-en-hope-3/","title":"Statines voor primaire preventie bij ouderen: meta-analyse van JUPITER en HOPE-3","published":"2017-05-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/06/01/chronische-nebivololbehandeling-onderdrukt-endotheline-1-gemedieerde-vasoconstri/","title":"Chronische nebivololbehandeling onderdrukt endotheline-1-gemedieerde vasoconstrictie bij verhoogde bloeddruk","published":"2016-06-01"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}