{"id":"preventie-bij-diabetes","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-diabetes/","title":"Cardiovasculaire preventie bij diabetes mellitus","kind":"Praktijk","group":"preventie","group_label":"Preventie & Risicoschatting","category":"preventie","meta_description":"Cardiovasculaire preventie bij diabetes mellitus: verhoogd CV-risico, SGLT2-remmers en GLP-1 RA met bewezen CV-voordeel, LDL-streefdoelen en","intro":"Diabetes mellitus type 2 verhoogt het cardiovasculaire risico twee- tot viervoudig en is een onafhankelijke determinant voor cardiovasculaire ziekte. Moderne glucoseverlagende middelen — SGLT2-remmers en GLP-1 RA — bieden cardiovasculaire voordelen onafhankelijk van glucoseregulatie en zijn een integraal onderdeel van de preventieve behandeling.","key_terms":[{"term":"SGLT2-remmer (flozine)","definition":"Natrium-glucosetransporter 2-remmer; verlaagt HbA1c, bloeddruk en lichaamsgewicht; bewezen reductie van cardiovasculaire mortaliteit en hospitalisaties voor hartfalen bij ASCVD of hoog CV-risico."},{"term":"GLP-1 receptoragonist","definition":"Glucagon-like peptide 1 agonist (liraglutide, semaglutide, dulaglutide); verlaagt gewicht en HbA1c; bewezen reductie van major adverse cardiovascular events (MACE) bij ASCVD."},{"term":"Cardiovasculair veiligheidsonderzoek (CVOT)","definition":"Verplichte RCT bij diabetes-middelen ≥2008; heeft meerdere middelen geïdentificeerd met superioriteitsbewijs voor CV-uitkomsten (EMPA-REG, LEADER, SUSTAIN-6)."},{"term":"LDL-streefdoel bij DM","definition":"ESC: DM zonder orgaanschade = hoog risico (LDL <1,8 mmol/L); DM met orgaanschade of ≥3 risicofactoren of DM type 1 >20 jaar = zeer hoog risico (LDL <1,4 mmol/L)."},{"term":"Microalbuminurie bij DM","definition":"Albumine/creatinine ratio 30-300 mg/g; marker voor nierziekte én verhoogd CV-risico; ACE-remmer of ARB eerste keus ter remming van progressie."}],"heading":"Cardiovasculaire risicoreductie bij diabetes mellitus type 2","body_markdown":"## Cardiovasculair risico bij diabetes\n\nDiabetes mellitus type 2 is een equivalente cardiovasculaire risicoconditie: patiënten met DM zonder voorgeschiedenis van cardiovasculaire ziekte hebben een vergelijkbaar risico als patiënten zónder DM maar mét doorgemaakte MI. Dit maakt intensieve risicofactorbehandeling noodzakelijk.\n\n## SGLT2-remmers\n\n- EMPA-REG OUTCOME (empagliflozine): 38% RRR CV-dood, 35% RRR HF-hospitalisatie bij DM+ASCVD\n- CANVAS (canagliflozine): 14% RRR MACE bij DM+ASCVD\n- DAPA-HF (dapagliflozine): HF-voordeel ook bij niet-diabetici\n- Indicaties uitgebreid: ook zonder ASCVD bij HF of CKD (GFR 20-45 ml/min/1,73m²)\n\n## GLP-1 receptoragonisten\n\n- LEADER (liraglutide): 13% RRR MACE bij DM+ASCVD; 22% reductie nieruitkomsten\n- SUSTAIN-6 (semaglutide SC): 26% RRR MACE; voordeel inclusief beroertepreventie\n- REWIND (dulaglutide): ook bij DM zonder ASCVD (primaire preventie)\n\n## Lipidenbehandeling en bloeddruk\n\nIntensieve statinetherapie geïndiceerd bij vrijwel alle DM-patiënten. LDL-streefdoel afhankelijk van risicocategorie. Antihypertensieve behandeling: ACE-remmer of ARB eerste keus (nierprotectie); streef bloeddruk <130/80 mmHg. Metformine blijft eerste lijn voor glucoseregulatie; combineer met SGLT2-remmer of GLP-1 RA bij ASCVD.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/preventie/secundaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/primaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-ckd/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/esc-richtlijn-cardiovasculaire-preventie-2021/"],"sources":[{"label":"EMPA-REG OUTCOME Trial — empagliflozine bij DM + HVZ (NEJM 2015)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720"},{"label":"CANVAS Trial — canagliflozine bij DM + HVZ (NEJM 2017)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1611925"},{"label":"LEADER Trial — liraglutide bij DM + hoog CV-risico (NEJM 2016)","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1603827"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/19/sglt2-remmers-head-to-head-empagliflozin-licht-beter-dan-canagliflozin-bij-matig/","title":"SGLT2-remmers head-to-head: empagliflozin licht beter dan canagliflozin bij matig CV-risico (target trial van 137.232 patiënten)","published":"2026-06-15"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/24/bij-metabool-syndroom-zonder-diabetes-of-hypertensie-bloeddruk-en-triglyceriden-/","title":"Bij metabool syndroom zonder diabetes of hypertensie: bloeddruk en triglyceriden zijn de sleutel","published":"2026-05-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/03/evolocumab-naast-empagliflozine-verandert-ldl-subdeeltjes-bij-type-2-diabetes/","title":"Evolocumab naast empagliflozine verandert LDL-subdeeltjes bij type 2 diabetes","published":"2026-04-08"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/28/epic-hiv-trial-pcsk9-remming-ter-cardiovasculaire-preventie-bij-hiv-patienten/","title":"EPIC-HIV trial: PCSK9-remming ter cardiovasculaire preventie bij hiv-patiënten","published":"2026-04-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/28/vesalius-cv-evolocumab-verlaagt-risico-op-eerste-cardiovasculair-event-met-31-bi/","title":"VESALIUS-CV: evolocumab verlaagt risico op eerste cardiovasculair event met 31% bij patiënten zonder significant atherosclerose","published":"2026-03-28"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/05/semaglutide-bij-perifeer-arterieel-vaatlijden-en-diabetes-stride-trial/","title":"Semaglutide bij perifeer arterieel vaatlijden en diabetes: STRIDE-trial","published":"2026-03-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/24/aortacoarctatie-met-zeldzame-congenitale-afwijkingen-casuistiek/","title":"Aortacoarctatie met zeldzame congenitale afwijkingen: casuïstiek","published":"2026-02-24"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/22/kosteneffectiviteit-van-sglt2-remmers-en-glp-1-agonisten-bij-hoog-cardiovasculai/","title":"Kosteneffectiviteit van SGLT2-remmers en GLP-1-agonisten bij hoog cardiovasculair risico in Canada","published":"2026-02-22"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/18/trends-in-het-gebruik-van-zoutvervangingsmiddelen-in-de-vs-2003-2020/","title":"Trends in het gebruik van zoutvervangingsmiddelen in de VS (2003-2020)","published":"2026-02-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/18/ongecontroleerde-hypertensie-bij-jongvolwassenen-in-de-verenigde-staten/","title":"Ongecontroleerde hypertensie bij jongvolwassenen in de Verenigde Staten","published":"2026-02-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/04/c-type-natriuretisch-peptide-beschermt-vasculaire-en-cardiale-functie-bij-sepsis/","title":"C-type natriuretisch peptide beschermt vasculaire en cardiale functie bij sepsis","published":"2026-02-04"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/02/01/dapagliflozine-bij-cv-risico-met-zonder-diabetes-cardiorenale-effecten/","title":"Dapagliflozine bij CV-risico met/zonder diabetes: cardiorenale effecten","published":"2026-02-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/30/retractie-proteasoom-afhankelijke-degradatie-van-gtp-cyclohydrolase-i-bij-diabet/","title":"Retractie: proteasoom-afhankelijke degradatie van GTP-cyclohydrolase I bij diabetes","published":"2026-01-30"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/14/glp-1-receptoragonisten-en-de-volgende-generatie-incretinegebaseerde-middelen/","title":"GLP-1-receptoragonisten en de volgende generatie incretinegebaseerde middelen","published":"2026-01-14"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/12/20/orforglipron-bij-obesitas-nejm-definitieve-fase-3-resultaten/","title":"Orforglipron bij obesitas: NEJM definitieve fase 3 resultaten","published":"2025-12-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/11/18/cv-effecten-en-verdraagbaarheid-van-glp-1-agonisten-meta-analyse/","title":"CV-effecten en verdraagbaarheid van GLP-1-agonisten: meta-analyse","published":"2025-11-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/11/01/pneumokokkenvaccinatie-en-cv-eventpreventie-ipd-meta-analyse/","title":"Pneumokokkenvaccinatie en CV-eventpreventie: IPD meta-analyse","published":"2025-11-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/09/18/orforglipron-bij-vroeg-type-2-diabetes-nejm-fase-3/","title":"Orforglipron bij vroeg type 2 diabetes: NEJM fase 3","published":"2025-09-18"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/06/13/griepvaccinatie-en-cardiovasculaire-bescherming-inflammatie-heroverwogen-bij-isc/","title":"Griepvaccinatie en cardiovasculaire bescherming: inflammatie heroverwogen bij ischemische hartziekte","published":"2025-06-13"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/29/soul-oraal-semaglutide-en-cv-uitkomsten-bij-hoogrisico-type-2-diabetes-nejm/","title":"SOUL: oraal semaglutide en CV-uitkomsten bij hoogrisico type 2 diabetes — NEJM","published":"2025-05-29"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/05/03/semaglutide-en-loopafstand-bij-perifeer-vaatlijden-en-diabetes/","title":"Semaglutide en loopafstand bij perifeer vaatlijden en diabetes","published":"2025-05-03"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/03/25/leeftijds-en-sekseverschillen-in-effectiviteit-van-diabetesbehandeling-netwerk-m/","title":"Leeftijds- en sekseverschillen in effectiviteit van diabetesbehandeling: netwerk-meta-analyse","published":"2025-03-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/11/26/glp-1-agonisten-alleen-en-met-sglt2-remmers-cv-renale-en-veiligheidsuitkomsten/","title":"GLP-1-agonisten alleen en met SGLT2-remmers: CV, renale en veiligheidsuitkomsten","published":"2024-11-26"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/11/01/cultureel-aangepaste-leefstijlinterventie-voor-zuid-aziatische-volwassenen-met-c/","title":"Cultureel aangepaste leefstijlinterventie voor Zuid-Aziatische volwassenen met CV-risico","published":"2024-11-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/08/27/stop-semaglutide-vermindert-epicardiaal-vetweefsel-bij-type-2-diabetes/","title":"STOP: semaglutide vermindert epicardiaal vetweefsel bij type 2 diabetes","published":"2024-08-27"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/07/16/interventie-voor-evidence-based-zorg-bij-diabetes-en-cv-risico/","title":"Interventie voor evidence-based zorg bij diabetes en CV-risico","published":"2024-07-16"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/07/12/aerobe-kracht-of-gecombineerde-training-en-cv-risicoprofiel-bij-obesitas/","title":"Aerobe, kracht- of gecombineerde training en CV-risicoprofiel bij obesitas","published":"2024-07-12"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/07/11/flow-semaglutide-beschermt-nieren-bij-type-2-diabetes-en-ckd-nejm-gerelateerd/","title":"FLOW: semaglutide beschermt nieren bij type 2 diabetes en CKD — NEJM-gerelateerd","published":"2024-07-11"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/06/01/nieuwe-antihyperglycemische-middelen-en-cv-uitkomsten-bij-diabetes-meta-analyse/","title":"Nieuwe antihyperglycemische middelen en CV-uitkomsten bij diabetes: meta-analyse","published":"2024-06-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2024/04/01/cardiorace-aeroob-krachttraining-of-gecombineerd-en-cardiovasculair-risicoprofie/","title":"CardioRACE: aeroob, krachttraining of gecombineerd en cardiovasculair risicoprofiel","published":"2024-04-01"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}