# Cardiovasculaire preventie bij diabetes mellitus

*Preventie & Risicoschatting · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-diabetes/*

Diabetes mellitus type 2 verhoogt het cardiovasculaire risico twee- tot viervoudig en is een onafhankelijke determinant voor cardiovasculaire ziekte. Moderne glucoseverlagende middelen — SGLT2-remmers en GLP-1 RA — bieden cardiovasculaire voordelen onafhankelijk van glucoseregulatie en zijn een integraal onderdeel van de preventieve behandeling.

## Kernbegrippen

- **SGLT2-remmer (flozine)**: Natrium-glucosetransporter 2-remmer; verlaagt HbA1c, bloeddruk en lichaamsgewicht; bewezen reductie van cardiovasculaire mortaliteit en hospitalisaties voor hartfalen bij ASCVD of hoog CV-risico.
- **GLP-1 receptoragonist**: Glucagon-like peptide 1 agonist (liraglutide, semaglutide, dulaglutide); verlaagt gewicht en HbA1c; bewezen reductie van major adverse cardiovascular events (MACE) bij ASCVD.
- **Cardiovasculair veiligheidsonderzoek (CVOT)**: Verplichte RCT bij diabetes-middelen ≥2008; heeft meerdere middelen geïdentificeerd met superioriteitsbewijs voor CV-uitkomsten (EMPA-REG, LEADER, SUSTAIN-6).
- **LDL-streefdoel bij DM**: ESC: DM zonder orgaanschade = hoog risico (LDL <1,8 mmol/L); DM met orgaanschade of ≥3 risicofactoren of DM type 1 >20 jaar = zeer hoog risico (LDL <1,4 mmol/L).
- **Microalbuminurie bij DM**: Albumine/creatinine ratio 30-300 mg/g; marker voor nierziekte én verhoogd CV-risico; ACE-remmer of ARB eerste keus ter remming van progressie.

## Cardiovasculair risico bij diabetes

Diabetes mellitus type 2 is een equivalente cardiovasculaire risicoconditie: patiënten met DM zonder voorgeschiedenis van cardiovasculaire ziekte hebben een vergelijkbaar risico als patiënten zónder DM maar mét doorgemaakte MI. Dit maakt intensieve risicofactorbehandeling noodzakelijk.

## SGLT2-remmers

- EMPA-REG OUTCOME (empagliflozine): 38% RRR CV-dood, 35% RRR HF-hospitalisatie bij DM+ASCVD
- CANVAS (canagliflozine): 14% RRR MACE bij DM+ASCVD
- DAPA-HF (dapagliflozine): HF-voordeel ook bij niet-diabetici
- Indicaties uitgebreid: ook zonder ASCVD bij HF of CKD (GFR 20-45 ml/min/1,73m²)

## GLP-1 receptoragonisten

- LEADER (liraglutide): 13% RRR MACE bij DM+ASCVD; 22% reductie nieruitkomsten
- SUSTAIN-6 (semaglutide SC): 26% RRR MACE; voordeel inclusief beroertepreventie
- REWIND (dulaglutide): ook bij DM zonder ASCVD (primaire preventie)

## Lipidenbehandeling en bloeddruk

Intensieve statinetherapie geïndiceerd bij vrijwel alle DM-patiënten. LDL-streefdoel afhankelijk van risicocategorie. Antihypertensieve behandeling: ACE-remmer of ARB eerste keus (nierprotectie); streef bloeddruk <130/80 mmHg. Metformine blijft eerste lijn voor glucoseregulatie; combineer met SGLT2-remmer of GLP-1 RA bij ASCVD.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-06-15 [SGLT2-remmers head-to-head: empagliflozin licht beter dan canagliflozin bij matig CV-risico (target trial van 137.232 patiënten)](https://hartvaat.nl/2026/05/19/sglt2-remmers-head-to-head-empagliflozin-licht-beter-dan-canagliflozin-bij-matig/)
- 2026-05-10 [Bij metabool syndroom zonder diabetes of hypertensie: bloeddruk en triglyceriden zijn de sleutel](https://hartvaat.nl/2026/04/24/bij-metabool-syndroom-zonder-diabetes-of-hypertensie-bloeddruk-en-triglyceriden-/)
- 2026-04-08 [Evolocumab naast empagliflozine verandert LDL-subdeeltjes bij type 2 diabetes](https://hartvaat.nl/2026/03/03/evolocumab-naast-empagliflozine-verandert-ldl-subdeeltjes-bij-type-2-diabetes/)
- 2026-04-06 [EPIC-HIV trial: PCSK9-remming ter cardiovasculaire preventie bij hiv-patiënten](https://hartvaat.nl/2026/02/28/epic-hiv-trial-pcsk9-remming-ter-cardiovasculaire-preventie-bij-hiv-patienten/)
- 2026-03-28 [VESALIUS-CV: evolocumab verlaagt risico op eerste cardiovasculair event met 31% bij patiënten zonder significant atherosclerose](https://hartvaat.nl/2026/03/28/vesalius-cv-evolocumab-verlaagt-risico-op-eerste-cardiovasculair-event-met-31-bi/)
- 2026-03-20 [Semaglutide bij perifeer arterieel vaatlijden en diabetes: STRIDE-trial](https://hartvaat.nl/2026/03/05/semaglutide-bij-perifeer-arterieel-vaatlijden-en-diabetes-stride-trial/)
- 2026-02-24 [Aortacoarctatie met zeldzame congenitale afwijkingen: casuïstiek](https://hartvaat.nl/2026/02/24/aortacoarctatie-met-zeldzame-congenitale-afwijkingen-casuistiek/)
- 2026-02-22 [Kosteneffectiviteit van SGLT2-remmers en GLP-1-agonisten bij hoog cardiovasculair risico in Canada](https://hartvaat.nl/2026/02/22/kosteneffectiviteit-van-sglt2-remmers-en-glp-1-agonisten-bij-hoog-cardiovasculai/)
- 2026-02-18 [Trends in het gebruik van zoutvervangingsmiddelen in de VS (2003-2020)](https://hartvaat.nl/2026/02/18/trends-in-het-gebruik-van-zoutvervangingsmiddelen-in-de-vs-2003-2020/)
- 2026-02-18 [Ongecontroleerde hypertensie bij jongvolwassenen in de Verenigde Staten](https://hartvaat.nl/2026/02/18/ongecontroleerde-hypertensie-bij-jongvolwassenen-in-de-verenigde-staten/)
- 2026-02-04 [C-type natriuretisch peptide beschermt vasculaire en cardiale functie bij sepsis](https://hartvaat.nl/2026/02/04/c-type-natriuretisch-peptide-beschermt-vasculaire-en-cardiale-functie-bij-sepsis/)
- 2026-02-01 [Dapagliflozine bij CV-risico met/zonder diabetes: cardiorenale effecten](https://hartvaat.nl/2026/02/01/dapagliflozine-bij-cv-risico-met-zonder-diabetes-cardiorenale-effecten/)
- 2026-01-30 [Retractie: proteasoom-afhankelijke degradatie van GTP-cyclohydrolase I bij diabetes](https://hartvaat.nl/2026/01/30/retractie-proteasoom-afhankelijke-degradatie-van-gtp-cyclohydrolase-i-bij-diabet/)
- 2026-01-14 [GLP-1-receptoragonisten en de volgende generatie incretinegebaseerde middelen](https://hartvaat.nl/2026/01/14/glp-1-receptoragonisten-en-de-volgende-generatie-incretinegebaseerde-middelen/)
- 2025-12-20 [Orforglipron bij obesitas: NEJM definitieve fase 3 resultaten](https://hartvaat.nl/2025/12/20/orforglipron-bij-obesitas-nejm-definitieve-fase-3-resultaten/)
- 2025-11-18 [CV-effecten en verdraagbaarheid van GLP-1-agonisten: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/11/18/cv-effecten-en-verdraagbaarheid-van-glp-1-agonisten-meta-analyse/)
- 2025-11-01 [Pneumokokkenvaccinatie en CV-eventpreventie: IPD meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/11/01/pneumokokkenvaccinatie-en-cv-eventpreventie-ipd-meta-analyse/)
- 2025-09-18 [Orforglipron bij vroeg type 2 diabetes: NEJM fase 3](https://hartvaat.nl/2025/09/18/orforglipron-bij-vroeg-type-2-diabetes-nejm-fase-3/)
- 2025-06-13 [Griepvaccinatie en cardiovasculaire bescherming: inflammatie heroverwogen bij ischemische hartziekte](https://hartvaat.nl/2025/06/13/griepvaccinatie-en-cardiovasculaire-bescherming-inflammatie-heroverwogen-bij-isc/)
- 2025-05-29 [SOUL: oraal semaglutide en CV-uitkomsten bij hoogrisico type 2 diabetes — NEJM](https://hartvaat.nl/2025/05/29/soul-oraal-semaglutide-en-cv-uitkomsten-bij-hoogrisico-type-2-diabetes-nejm/)
- 2025-05-03 [Semaglutide en loopafstand bij perifeer vaatlijden en diabetes](https://hartvaat.nl/2025/05/03/semaglutide-en-loopafstand-bij-perifeer-vaatlijden-en-diabetes/)
- 2025-03-25 [Leeftijds- en sekseverschillen in effectiviteit van diabetesbehandeling: netwerk-meta-analyse](https://hartvaat.nl/2025/03/25/leeftijds-en-sekseverschillen-in-effectiviteit-van-diabetesbehandeling-netwerk-m/)
- 2024-11-26 [GLP-1-agonisten alleen en met SGLT2-remmers: CV, renale en veiligheidsuitkomsten](https://hartvaat.nl/2024/11/26/glp-1-agonisten-alleen-en-met-sglt2-remmers-cv-renale-en-veiligheidsuitkomsten/)
- 2024-11-01 [Cultureel aangepaste leefstijlinterventie voor Zuid-Aziatische volwassenen met CV-risico](https://hartvaat.nl/2024/11/01/cultureel-aangepaste-leefstijlinterventie-voor-zuid-aziatische-volwassenen-met-c/)
- 2024-08-27 [STOP: semaglutide vermindert epicardiaal vetweefsel bij type 2 diabetes](https://hartvaat.nl/2024/08/27/stop-semaglutide-vermindert-epicardiaal-vetweefsel-bij-type-2-diabetes/)
- 2024-07-16 [Interventie voor evidence-based zorg bij diabetes en CV-risico](https://hartvaat.nl/2024/07/16/interventie-voor-evidence-based-zorg-bij-diabetes-en-cv-risico/)
- 2024-07-12 [Aerobe, kracht- of gecombineerde training en CV-risicoprofiel bij obesitas](https://hartvaat.nl/2024/07/12/aerobe-kracht-of-gecombineerde-training-en-cv-risicoprofiel-bij-obesitas/)
- 2024-07-11 [FLOW: semaglutide beschermt nieren bij type 2 diabetes en CKD — NEJM-gerelateerd](https://hartvaat.nl/2024/07/11/flow-semaglutide-beschermt-nieren-bij-type-2-diabetes-en-ckd-nejm-gerelateerd/)
- 2024-06-01 [Nieuwe antihyperglycemische middelen en CV-uitkomsten bij diabetes: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2024/06/01/nieuwe-antihyperglycemische-middelen-en-cv-uitkomsten-bij-diabetes-meta-analyse/)
- 2024-04-01 [CardioRACE: aeroob, krachttraining of gecombineerd en cardiovasculair risicoprofiel](https://hartvaat.nl/2024/04/01/cardiorace-aeroob-krachttraining-of-gecombineerd-en-cardiovasculair-risicoprofie/)

## Bronnen

- EMPA-REG OUTCOME Trial — empagliflozine bij DM + HVZ (NEJM 2015) https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720
- CANVAS Trial — canagliflozine bij DM + HVZ (NEJM 2017) https://doi.org/10.1056/NEJMoa1611925
- LEADER Trial — liraglutide bij DM + hoog CV-risico (NEJM 2016) https://doi.org/10.1056/NEJMoa1603827
- ESC 2021 CVD Prevention Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.