{"id":"stoppen-met-roken-ondersteuning","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/preventie/stoppen-met-roken-ondersteuning/","title":"Stoppen met roken: farmacologische ondersteuning","kind":"Geneesmiddel","group":"preventie","group_label":"Preventie & Risicoschatting","category":"preventie","meta_description":"Stoppen met roken: farmacologische ondersteuning met varenicline, bupropion en nicotinevervangende therapie (NRT). Evidence en praktische toepassing in de","intro":"Stoppen met roken is de effectiefste leefstijlinterventie voor cardiovasculaire risicoreductie. Farmacologische ondersteuning verdubbelt tot verdrievoudigt de slagingskans. Varenicline (partiële nicotine-agonist) is het meest effectief; bupropion en nicotinevervangende therapie (NRT) zijn alternatieven bij contra-indicaties.","key_terms":[{"term":"Varenicline (Champix)","definition":"Partieel agonist van α4β2-nicotinereceptor; vermindert nicotinebehoefte en ontneemt het belonende effect van roken; meest effectief farmacon voor rookstop."},{"term":"Nicotinevervangende therapie (NRT)","definition":"Nicotinepleister, -kauwgom, -inhalator of -zuigtablet; verminderen ontwenningsverschijnselen; combinatie van pleister + kortwerkend NRT effectiever dan monotherapie."},{"term":"Bupropion (Zyban)","definition":"Dopamine/noradrenaline-heropnameremmer; origineel antidepressivum; effectiviteit rookstop vergelijkbaar met NRT; contra-indicatie bij epilepsie."},{"term":"Abstinentiepercentage","definition":"Percentage rokers dat na interventie na 12 maanden rookvrij is; placebo ~5-10%, NRT ~16%, bupropion ~18%, varenicline ~26-29%."},{"term":"Motivatie-interview","definition":"Gespreksinterventie die ambivalentie over rookstop onderzoekt en intrinsieke motivatie versterkt; effectief als voorbereiding op farmacologische behandeling."}],"heading":"Farmacologische ondersteuning bij stoppen met roken","body_markdown":"## Varenicline\n\nVarenicline (1 mg 2dd, opbouwschema) is het meest effectief voor rookstop: odds ratio 2,9 versus placebo (Cochrane). Het vermindert zowel de nicotinedrang als het gevoel van beloning bij toevallige rookexposure. Start 1-2 weken vóór de geplande stopdag. Bijwerkingen: misselijkheid (meest frequent), slaapstoornissen, levendige dromen. Voorzichtigheid bij ernstige psychiatrische voorgeschiedenis (hoewel grote RCT's geen significant psychiatrisch signaal toonden).\n\n## Nicotinevervangende therapie (NRT)\n\nNicotinepleister (langwerkend) combineert met nicotinekauwgom of -inhaler (kortwerkend) bij craving-momenten. Combinatietherapie is effectiever dan monotherapie. NRT is veilig bij recent MI en bij patiënten met coronairlijden (geeft minder vasoconstrictie dan roken). Duur van gebruik: minimaal 8-12 weken.\n\n## Bupropion\n\nBupropion 150 mg 1dd gedurende 6 dagen, daarna 150 mg 2dd; start 1-2 weken voor stopdag; behandelduur 7-12 weken. Contra-indicaties: epilepsie, eetstoornissen, MAO-remmer gebruik. Effectiviteit vergelijkbaar met NRT-monotherapie.\n\n## Cardiovasculaire veiligheid\n\nAlle drie farmacologische opties zijn veilig na acuut coronair syndroom. EAGLES-trial (2016) toonde geen significant verschil in ernstige cardiovasculaire events tussen varenicline, bupropion, NRT en placebo. E-sigaretten zijn geen bewezen effectieve rookstophulp en zijn niet door ESC aanbevolen als farmacotherapie.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/preventie/leefstijladvisering-cardiologie/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/primaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/secundaire-preventie-overzicht/","https://hartvaat.nl/kennis/preventie/esc-richtlijn-cardiovasculaire-preventie-2021/"],"sources":[{"label":"Cahill K et al. — Varenicline voor rookstop (Cochrane 2016)","url":"https://doi.org/10.1002/14651858.CD006103.pub7"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — varenicline","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/v/varenicline"},{"label":"NHG-Standaard Stoppen met roken","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/stoppen-met-roken"}],"articles":[],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}