{"id":"esc-richtlijn-aorta-2024","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/esc-richtlijn-aorta-2024/","title":"ESC-richtlijn Aorta-aandoeningen 2024: kernpunten","kind":"Richtlijn","group":"richtlijnen","group_label":"Richtlijnen","category":"algemeen","meta_description":"De ESC-richtlijn Aorta-aandoeningen 2024 behandelt aneurysmata, aortadissectie en genetische aortasyndromen. Nieuwe drempelwaarden voor electieve chirurgie en uitgebreide TEVAR-indicaties.","intro":"De ESC-richtlijn Aorta-aandoeningen 2024 vervangt de gecombineerde PAV/aorta-richtlijn van 2014 en biedt voor het eerst een aparte, uitgebreide richtlijn voor alle aorta-aandoeningen. Nieuwe aspecten zijn herziene chirurgische drempelwaarden voor AAA en thoracale aneurysmata, genetische aortasyndromen, en uitgebreide indicaties voor TEVAR/EVAR.","key_terms":[{"term":"AAA (abdominaal aorta-aneurysma)","definition":"Aortadiameter ≥30 mm of >1,5× normale diameter; chirurgische indicatie (man): ≥55 mm; (vrouw): ≥50 mm."},{"term":"Stanford type A dissectie","definition":"Ascenderende aorta betrokken; altijd chirurgische spoedbehandeling; mortaliteit 1-2%/uur zonder behandeling."},{"term":"Stanford type B dissectie","definition":"Alleen descenderende aorta (distaal van linker subclavia); ongecompliceerd: medicamenteus (labetolol/nitroprusside); gecompliceerd: TEVAR."},{"term":"TEVAR","definition":"Thoracale endovasculaire aorta-reparatie: stentgraft via femoraalaccess; eerste keus bij type B met complicaties en thoracale aneurysmata."},{"term":"Marfan-syndroom","definition":"FBN1-mutatie; aortaworteldilatatie dominant; electieve chirurgie aorta bij diameter ≥50 mm (of ≥45 mm bij zwangerschapswens of snelle groei)."}],"heading":"ESC-richtlijn Aorta-aandoeningen 2024: kernpunten","body_markdown":"## Abdominaal aorta-aneurysma (AAA)\n\nPrevalentie bij mannen 65-80 jaar: 2-4% (gedaald door rookafname). Screening met echografie: aanbevolen voor rokende mannen ≥65 jaar (klasse I). Chirurgische indicatie: ≥55 mm bij mannen (was 55 mm in 2014), ≥50 mm bij vrouwen (nieuw, lager door relatief grotere risico bij kleinere vrouwenaorta). Groei ≥10 mm/jaar: overweeg operatie ongeacht absolute diameter. Endovasculaire reparatie (EVAR) preferable boven open chirurgie bij geschikte anatomie en hoog chirurgisch risico.\n\n## Thoracale aorta-aneurysmata\n\nAortaworteldilatatie (Valsalva-sinussen): chirurgische indicatie bij diameter ≥55 mm (normaal hart), ≥50 mm bij Marfan of bicuspide aortaklep met risicofactoren, ≥45 mm bij Marfan en zwangerschapswens of snelle groei. TEVAR voor descenderende thoracale aneurysmata ≥60 mm of symptomatisch. Open chirurgie blijft standaard voor ascenderende aorta en boog.\n\n## Aortadissectie type A (acuut)\n\nKlinische verdenking: acuut scheurd/migrerende pijn thorax/rug, bloeddrukasymmetrie, new aortaregurgitatie, ECG normaal bij ernstige pijn. Diagnostiek: CT-aorta compleet (aortogram) is standaard; TEE bij hemodynamische instabiliteit als CT niet haalbaar. Behandeling: onmiddellijke OK voor ascenderende dissectie; streef bloeddruk <120 mmHg systolisch en pols <60/min met labetalol IV.\n\n## Aortadissectie type B\n\nOngecompliceerd type B: medicamenteus (bèta-blokker, vervolgens ACE-remmer); TEVAR niet routinematig in acute fase. Gecompliceerd type B (organ malperfusie, ruptur, refractaire pijn, snel expanderende diameter): TEVAR klasse I. Langetermijn: jaarlijkse CT-aorta, LDL <1,4 mmol/L, bloeddruk <130/80 mmHg.\n\n## Genetische aortasyndromen\n\nNieuwe sectie in 2024: Marfan (FBN1), Loeys-Dietz (TGFBR1/2), VEDS (COL3A1), bicuspide aortaklep (BAV). Alle patiënten met thoracaal aorta-aneurysma <50 jaar: genetisch consult aanbevolen. Cascade-screening familieleden bij bekende mutatie.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/abdominaal-aorta-aneurysma/","https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/aortadissectie/","https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/thoracaal-aorta-aneurysma/","https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/esc-richtlijn-perifeer-arterieel-2017/"],"sources":[{"label":"ESC 2024 Aortic & Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae179"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"ESC 2018 Hypertension Guidelines (bloeddrukcontrole bij aorta-aandoeningen)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy339"}],"articles":[],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}