{"id":"esc-richtlijn-perifeer-arterieel-2017","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/esc-richtlijn-perifeer-arterieel-2017/","title":"ESC-richtlijn Perifeer arterieel vaatlijden 2017","kind":"Richtlijn","group":"richtlijnen","group_label":"Richtlijnen","category":"algemeen","meta_description":"De ESC-richtlijn Perifeer arterieel vaatlijden 2017 behandelt diagnostiek en behandeling van PAV in alle vasculaire gebieden: benen, nierslagaders, darmvaten en carotiden.","intro":"De ESC-richtlijn 2017 voor perifeer arterieel vaatlijden (PAV) biedt een multidisciplinair kader voor diagnostiek, risicostratificatie en revascularisatie. De enkel-armindex (EAI) is het centrale diagnostische instrument. Secundaire preventie met plaatjesremmer en statine geldt voor alle PAV-patiënten; revascularisatie is gereserveerd voor symptomatische of limb-threatening gevallen.","key_terms":[{"term":"EAI ≤0,90","definition":"Enkel-armindex ≤0,90 is diagnostisch voor perifeer arterieel vaatlijden; EAI <0,40 wijst op kritieke ischemie."},{"term":"Claudicatio intermittens","definition":"Reproduceerbare inspanningspijn in kuit of dij die verdwijnt bij rust; kenmerkend symptoom van PAV."},{"term":"Kritieke ledematenischemie (CLI)","definition":"Rustpijn en/of weefseldefect door PAV; risico op amputatie; spoedrevascularisatie noodzakelijk."},{"term":"Gesuperviseerde looptraining","definition":"Klasse I-aanbeveling bij claudicatio; minstens 3x/week 30-45 min gedurende 3 maanden; loopafstand verbetert significant."},{"term":"Secundaire preventie PAV","definition":"Antiplatelets + statine bij alle PAV-patiënten; bloeddrukbehandeling; rookstop; gericht op LDL <1,8 mmol/L."}],"heading":"ESC-richtlijn Perifeer arterieel vaatlijden 2017","body_markdown":"## Diagnostiek\n\nEAI (enkel-armindex) is de eerste diagnostische stap: systolische enkeldruk/systolische armdruk. EAI ≤0,90 is diagnostisch voor PAV. EAI 0,91-0,99 is borderline. EAI >1,40 wijst op starre vaten (diabetes, nierinsufficiëntie) — teenmeting noodzakelijk. Bij claudicatieklachten met normale rust-EAI: inspannings-EAI (na loopbandtest). Duplexechografie, CT-angiografie of MR-angiografie voor anatomische kaart vóór revascularisatie.\n\n## Behandeling claudicatio intermittens\n\n- Gesuperviseerde looptraining: klasse I aanbeveling; verdubbelt maximale loopafstand; superieur aan niet-gesuperviseerde training\n- Cilostazol 100 mg 2dd: klasse IIa; PDE3-remmer met vasodilatator en mild antiplatelets effect; gecontra-indiceerd bij HF\n- Revascularisatie (PTA/stent of bypass): klasse IIa bij ernstige invaliderende claudicatio na falen conservatieve therapie ≥3 maanden; aorto-iliacaal segment heeft gunstigste endovasculaire uitkomsten\n\n## Kritieke ledematenischemie\n\nCLI met rustpijn en/of ulcera vereist spoedrevascularisatie wanneer anatomisch haalbaar. Multidisciplinair vasculair team bepaalt keuze: endovasculair (PTA/stent) of bypass-chirurgie op basis van anatomie (TASC II-classificatie), comorbiditeit en chirurgisch risico. Bij onrevasculariseerbare CLI: amputatie en wondbehandeling in gespecialiseerd centrum.\n\n## Antithrombotische therapie\n\n- Asymptomatisch PAV: antiplatelets niet routinematig aanbevolen (geen bewijs)\n- Symptomatisch PAV: aspirine 75-100 mg/dag of clopidogrel 75 mg/dag klasse I\n- Na endovasculaire behandeling onderbeen: DAPT voor 1-3 maanden; lange termijn: aspirine of clopidogrel monotherapie\n- Na bypass met kunststofprothese: clopidogrel boven aspirine voor betere doorgankelijkheid\n\n## Andere vaatgebieden\n\nNierslagaderstenose: richtlijn adviseert terughoudendheid bij revascularisatie voor hypertensie-indicatie (CORAL-trial: geen voordeel stent vs. medicamenteus). Intestinale ischemie: chronisch mesenteriale ischemie is zeldzaam maar ernstig; endovasculair of open revascularisatie. Carotisstenose: verwijs naar ESC-beroerte/carotisrichtlijnen voor endarterectomie- en stentindicaties.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/perifeer-arterieel-vaatlijden/","https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/enkel-arm-index/","https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/claudicatio-intermittens/","https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/esc-richtlijn-aorta-2024/"],"sources":[{"label":"ESC 2017 Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx095"},{"label":"ESC 2024 Aortic & Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae179"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — Antiplatelets / statines","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/"}],"articles":[],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}