# ESC-richtlijn Sportcardiologie en sport bij hartpatiënten 2020

*Richtlijnen · Richtlijn · https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/esc-richtlijn-sportcardiologie-2020/*

De ESC-richtlijn Sportcardiologie 2020 behandelt pre-participatiescreening, sportgeschiktheid bij bekende hartaandoeningen en preventie van plotse hartdood bij sporters. Centraal staat de balans tussen de cardiovasculaire voordelen van sport en de zeldzame maar ernstige risico's bij onderliggende hartaandoeningen.

## Kernbegrippen

- **Pre-participatiescreening**: Evaluatie van cardiovasculaire gezondheid vóór deelname aan wedstrijdsport; in Europa: anamnese, lichamelijk onderzoek en ECG standaard voor competitieve atleten.
- **Atleten-ECG**: Fysiologische adaptaties bij getrainde atleten: sinusbradycardie, AV-blok I, vroege repolarisatie, LV-hypertrofie-criteria; moet worden onderscheiden van pathologische veranderingen.
- **Commotio cordis**: VF na stomp precordiale impact (hockey-puck, honkbal) bij structureel normaal hart; preventie via borstbeschermers; behandeling: directe defibrillatie (AED).
- **Sportrestrictie bij HCM**: Competitiesport gecontra-indiceerd bij HCM; recreatief sport met lage-matige intensiteit doorgaans toegestaan na individuele risicobeoordeling.
- **Atlete's heart**: Fysiologische cardiale adaptaties bij langdurig duurtraining: LV-dilatatie, milde hypertrofie, verhoogde slagvolume, bradycardie; onderscheid van cardiomyopathie cruciaal.

## Pre-participatiescreening

De ESC beveelt voor competitieve atleten pre-participatiescreening aan inclusief een 12-afleidingen-ECG (Europees model, in tegenstelling tot het Amerikaanse model dat ECG optioneel houdt). Screening detecteert HCM, ARVC, kanaalziekten (LQTS, Brugada) en coronairafwijkingen bij jonge atleten. False-positiefrate bij ECG is ~4% bij gebruik van Seattle Criteria (2012) of modernere internationale criteria.

## Interpretatie van het atleten-ECG

Normale adaptaties: sinusbradycardie, eerste graad AV-blok, incompleet RBBB, geïsoleerde LV-voltagecriteriam, vroege repolarisatie. Pathologisch (vereist nader onderzoek): T-inversie (V2-V5), pathologische Q-golven, ST-depressie, LBBB, verlengd QTc (>480 ms mannen, >500 ms vrouwen), preëxcitatie, Brugada type 1-patroon, ectopisch atriumritme.

## Sportadvies bij bekende hartaandoeningen

- HCM: geen competitiesport; recreatief sport met lage intensiteit na individuele risicobeoordeling
- ARVC: geen competitiesport; sport versnelt progressie van fibroadipeuze vervanging
- LQT-syndroom: geïndividualiseerd advies; competitiesport mogelijk bij behandeld LQTS1 met normaal QTc en ervaren team
- Boezemfibrilleren bij recreatieve sporters: anti-aritmische therapie of ablatie; sport zelf veroorzaakt AF bij master-atleten (vaguston + atriale remodellering)
- Goed behandeld hypertensie: geen restricties indien bloeddruk gecontroleerd

## Plotse hartdood bij sporters

Incidentie plotse hartdood bij recreatieve sporters: 1:50.000-1:80.000 per jaar. Hoogste risico bij middel- tot hogere leeftijd (coronairlijden bij mannen 35+), jonge atleten (cardiomyopathieën, kanaalziekten). AED-beschikbaarheid op sportvelden is kosteneffectief en aanbevolen. Bystander CPR + AED binnen 3-5 min: overlevingskans >50%.

## Bronnen

- ESC 2020 Sports Cardiology Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa605
- ESC 2023 Cardiomyopathies Guidelines (HCM en sport) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad194
- ESC 2022 Ventricular Arrhythmia Guidelines (ARVC en sport) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac262

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.