# Sport en ritmestoornissen: keuring en advies

*Ritmestoornissen · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/ritmestoornissen/sport-en-ritmestoornissen/*

Sportbeoefening heeft cardiovasculaire voordelen maar kan bij bepaalde ritmestoornissen het risico op plotse hartdood verhogen. De ESC-richtlijn Sports Cardiology 2020 biedt een gestructureerd kader voor sportkeuringen en advisering bij bekende of vermoede cardiale aandoeningen.

## Kernbegrippen

- **Atleetenhart**: Fysiologische adaptatie van het hart aan intensieve sportbeoefening: vergrote holten, verhoogde LVEF, vagustone, voltagetoename op ECG; te onderscheiden van pathologische cardiomyopathie.
- **Pre-participatie screening**: Cardiovasculaire keuring vóór deelname aan competitie- of recreatief intensieve sport; omvat anamnese, lichamelijk onderzoek en (afhankelijk van leeftijd) ECG.
- **Plotse hartdood bij sporters**: Incidentie circa 1:80.000 per jaar bij competitiesporters; oorzaken: HCM (VS), ARVC (Europa), coronairlijden (masters), kanaaliopathieën.
- **Competitiesport**: ESC-definitie: georganiseerde individuele of teamsport met regelmatige training en deelname aan officiële competities; hogere risico-drempel dan recreatief sporten.
- **Disqualificatie**: Ontheffing van competitiesport bij bepaalde cardiale aandoeningen om risico op sportgerelateerde hartstilstand te minimaliseren.

## Pre-participatie screening

In Nederland en Europa wordt de 12-lead ECG aanbevolen als onderdeel van de sportkeuring bij competitiesporters. Zeldzame maar fatale aandoeningen (HCM, ARVC, LQTS, Brugada, WPW) kunnen zo worden gedetecteerd vóór het eerste event. Anamnestische rode vlaggen: syncope/presyncope tijdens sport, palpitaties, familieanamnese plotse hartdood 
- HCM: disqualificatie competitiesport; recreatief laag-intensief sporten veelal toegestaan
- ARVC: disqualificatie alle intensieve sport (sport versnelt progressie en verhoogt risico)
- LQTS: LQT1/2: geen intensieve sport; LQT3: met uitgebreide evaluatie beperkte sportparticipatie mogelijk
- Brugada-syndroom: asymptomatisch zonder spontaan type-1: geen beperking; met spontaan type-1 of symptomen: beperking intensieve sport
- WPW: na succesvolle ablatie van accessoire bundel: geen beperking

## ICD-dragers en sport

ESC 2020 stelt dat beslissing over sportdeelname met ICD individueel is; shared decision-making is essentieel. Risico op appropriate én inappropriate shock tijdens sport bestaat. Contactsporten en watersport worden ontraden. Na extensieve counseling kan competitiesport bij sommige ICD-dragers worden toegestaan (ESC klasse IIb).

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-03 [Gestructureerd overdrachtspad vermindert zorgonderbreking bij erfelijke hartritmestoornissen](https://hartvaat.nl/2026/08/26/gestructureerd-overdrachtspad-vermindert-zorgonderbreking-bij-erfelijke-hartritm/)
- 2026-07-15 [Massieve linkerventrikelhypertrofie bij kinderen met hypertrofische cardiomyopathie (multiregisteranalyse)](https://hartvaat.nl/2026/04/17/massieve-linkerventrikelhypertrofie-bij-kinderen-met-hypertrofische-cardiomyopat/)
- 2026-07-15 [Cardiale screening van jonge sporters: eerste EAPC/AEPC-consensus voor kinderen](https://hartvaat.nl/2026/04/09/cardiale-screening-van-jonge-sporters-eerste-eapc-aepc-consensus-voor-kinderen/)
- 2026-05-11 [AHA-statement: kinderen met cardiomyopathie mogen meer bewegen](https://hartvaat.nl/2026/04/23/aha-statement-kinderen-met-cardiomyopathie-mogen-meer-bewegen/)
- 2026-03-30 [Noodprotocollen voor plotse hartstilstand bij jonge sporters moeten worden aangescherpt](https://hartvaat.nl/2025/01/01/noodprotocollen-voor-plotse-hartstilstand-bij-jonge-sporters-moeten-worden-aange/)
- 2026-03-28 [RYR2-mutaties als oorzaak van onverklaarde plotse hartdood bij jongeren](https://hartvaat.nl/2026/02/03/ryr2-mutaties-als-oorzaak-van-onverklaarde-plotse-hartdood-bij-jongeren/)
- 2026-03-01 [Cardiale screening bij 104.369 jongeren: opbrengst, interventies en incidentie van plotse hartdood](https://hartvaat.nl/2025/01/01/cardiale-screening-bij-104-369-jongeren-opbrengst-interventies-en-incidentie-van/)
- 2026-03-01 [Cardiale screening bij jongeren: tijd voor actie?](https://hartvaat.nl/2025/01/01/cardiale-screening-bij-jongeren-tijd-voor-actie/)
- 2026-02-03 [Plotse hartstilstand tijdens duursporten: tien jaar Parijse registerdata](https://hartvaat.nl/2026/02/03/plotse-hartstilstand-tijdens-duursporten-tien-jaar-parijse-registerdata/)
- 2025-12-18 [Bradycardie bij topsporters: prevalentie, mechanismen en risico's](https://hartvaat.nl/2025/12/18/bradycardie-bij-topsporters-prevalentie-mechanismen-en-risico-s/)
- 2023-10-21 [Minimalisatie van atriale pacing bij sinusknoopziekte vermindert AF](https://hartvaat.nl/2023/10/21/minimalisatie-van-atriale-pacing-bij-sinusknoopziekte-vermindert-af/)
- 2022-07-26 [USPSTF: gedragsinterventies voor gezonde leefstijl bij cardiovasculaire preventie](https://hartvaat.nl/2022/07/26/uspstf-gedragsinterventies-voor-gezonde-leefstijl-bij-cardiovasculaire-preventie/)
- 2021-04-01 [Ventriculaire aritmie of overlijden na STEMI versus takotsubo](https://hartvaat.nl/2021/04/01/ventriculaire-aritmie-of-overlijden-na-stemi-versus-takotsubo/)
- 2020-03-24 [Screening en profylactisch amiodaron vermindert postoperatief AF](https://hartvaat.nl/2020/03/24/screening-en-profylactisch-amiodaron-vermindert-postoperatief-af/)

## Bronnen

- ESC 2020 Sports Cardiology & Exercise Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa605
- ESC 2020 Ventricular Arrhythmias & SCD Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa728
- Corrado D et al. — Pre-participatiescreening bij sporters (EHJ 2005) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehi325

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.