{"id":"claudicatio-intermittens","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/claudicatio-intermittens/","title":"Claudicatio intermittens: beleid in de eerste lijn","kind":"Aandoening","group":"vasculair","group_label":"Vasculair","category":"algemeen","meta_description":"Claudicatio intermittens is krampende beenpijn bij lopen door perifeer arterieel vaatlijden. Behandeling in de eerste lijn: gesuperviseerde looptraining, stoppen met roken en antiplatelets.","intro":"Claudicatio intermittens — afgeleid van het Latijn voor 'hinkelen' — is het klinische syndroom van reproduceerbare inspanningspijn in kuit, dij of bil, veroorzaakt door inspanningsgebonden ischemie bij perifeer arterieel vaatlijden. Het spontane beloop is relatief gunstig: slechts 1-2% per jaar progressie naar CLI. Leefstijlinterventie en cardiovasculaire risicoreductie zijn de peilers van de eerste-lijnsbehandeling.","key_terms":[{"term":"Fontaine IIa/IIb","definition":"IIa: klachtenvrije loopafstand >200 m; IIb: &lt;200 m; arbitraire grens maar bruikbaar voor verwijzing en revascularisatieoverweging."},{"term":"Looptraining","definition":"Gesuperviseerd programma: lopen tot pijnonset, korte rust, herhalen; 3×/week, 45 min, 3-6 maanden; klasse I aanbeveling."},{"term":"Pseudoclaudicatio","definition":"Lumbale spinaalstenose: beenpijn bij lopen die ook bij staan aanwezig is en verdwijnt bij zitten (niet bij stilstaan); onderscheid van vasculaire claudicatio."},{"term":"EAI na inspanning","definition":"Daling EAI >20% na loopbandtest bevestigt hemodynamisch significante PAV bij patiënten met grensnormale rust-EAI."},{"term":"Rivaroxaban lage dosis","definition":"Rivaroxaban 2,5 mg 2dd + aspirine 100 mg (COMPASS): 24% MACE-reductie bij chronisch coronair/PAV; klasse IIa ESC bij hoog risico PAV."}],"heading":"Claudicatio intermittens: beleid in de eerste lijn","body_markdown":"## Klinische diagnose\n\nAnamnese: reproduceerbare pijn in de kuit (femoropopliteale obstructie) of bil/dij (aorto-iliacale obstructie) bij lopen, verdwijnt binnen 10 minuten bij stilstaan — dit laatste onderscheidt het van veneuze claudicatio (niet weg bij stilstaan) en lumbale stenose (gaat pas weg bij zitten). Bevestig met EAI-meting: ≤0,90 is diagnostisch.\n\n## Behandeling eerste lijn\n\n- Rookstop: meest effectieve enkelvoudige interventie; vertraagt progressie naar CLI, verlaagt amputatierisico 3-5×; verwijs naar stoppen-met-roken programma + NRT\n- Gesuperviseerde looptraining: via fysiotherapeut of loopgroep; protocol: loop tot pijn, rust, herhaal; effectiviteit te vergelijken met revascularisatie voor symptoomverlichting\n- Antiplatelets: aspirine 80-100 mg/dag (of clopidogrel 75 mg/dag bij aspirine-intolerantie)\n- Statine: hoge-intensiteitsstatine ongeacht uitgangs-LDL\n- Bloeddruk: ACE-remmer of ARB eerste keus; bèta-blokkers niet gecontra-indiceerd bij PAV (vroeger gedacht — bewezen onjuist)\n\n## Wanneer verwijzen naar vasculaire chirurg/interventieradioloog?\n\n- Fontaine IIb (<200 m) na 3 maanden adequate conservatieve therapie\n- Progressie naar rustpijn of weefseldefect (spoed)\n- Invaliderende klachten die beroepsuitoefening of dagelijks leven ernstig beperken\n- Atypische presentatie of diagnostische onzekerheid\n\n## Prognose en follow-up\n\nSpontaan beloop: 70-75% stabiele klachten over 5 jaar; 10-15% verbetering; slechts 10-15% progressie. Echter: 5-jaar sterfte 15-30% door coronaire en cerebreovasculaire events. Follow-up richt zich op: cardiovasculaire risicofactorcontrole, EAI-meting bij klinische achteruitgang, en bloeddruk-/lipidemonitoring. Jaarlijks voetonderzoek bij diabetes + PAV.","related":["https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/perifeer-arterieel-vaatlijden/","https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/enkel-arm-index/","https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/esc-richtlijn-perifeer-arterieel-2017/","https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/nhg-standaard-cvr-management/"],"sources":[{"label":"ESC 2017 Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx095"},{"label":"ESC 2024 Aortic & Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae179"},{"label":"NHG-Standaard CVRM (rookstop, risicofactoren)","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — Rivaroxaban lage dosis / cilostazol","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/04/01/franse-multicentertrial-lage-dosis-rivaroxaban-verlaagt-linkerventrikeltrombus-n/","title":"Franse multicentertrial: lage dosis rivaroxaban verlaagt linkerventrikeltrombus na anterior STEMI","published":"2026-04-23"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/31/gespecialiseerde-hartklepklinieken-leiden-tot-betere-richtlijnconforme-zorg/","title":"Gespecialiseerde hartklepklinieken leiden tot betere richtlijnconforme zorg","published":"2026-03-31"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/25/geleidelijk-afbouwen-van-rilonacept-bij-recidiverende-pericarditis-voorkomt-vake/","title":"Geleidelijk afbouwen van rilonacept bij recidiverende pericarditis voorkomt vaker een recidief dan abrupt stoppen","published":"2026-03-25"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/03/06/cardiale-sarcoidose-een-onderhoudsdosis-corticosteroiden-van-5-10-mg-dag-geeft-d/","title":"Cardiale sarcoïdose: een onderhoudsdosis corticosteroïden van 5-10 mg/dag geeft de beste prognose","published":"2026-03-06"},{"url":"https://hartvaat.nl/2025/01/01/de-2025-richtlijn-voor-volwassenen-met-aangeboren-hartafwijkingen-aanpassen-aan-/","title":"De 2025-richtlijn voor volwassenen met aangeboren hartafwijkingen aanpassen aan lage-inkomenslanden","published":"2026-03-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2019/01/01/mi-bij-pav-patienten-incidentie-en-uitkomsten-euclid/","title":"MI bij PAV-patiënten: incidentie en uitkomsten — EUCLID","published":"2019-01-01"},{"url":"https://hartvaat.nl/2018/01/20/rivaroxaban-met-of-zonder-aspirine-bij-stabiel-perifeer-vaatlijden-lancet-compas/","title":"Rivaroxaban met of zonder aspirine bij stabiel perifeer vaatlijden: Lancet COMPASS PAD","published":"2018-01-20"},{"url":"https://hartvaat.nl/2016/03/08/acute-ledischemie-en-vorapaxar-bij-perifeer-arterieel-vaatlijden-tra-2p-timi-50-/","title":"Acute ledischemie en vorapaxar bij perifeer arterieel vaatlijden: TRA 2°P-TIMI 50-resultaten","published":"2016-03-08"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}