{"id":"d-dimeer-interpretatie","type":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/d-dimeer-interpretatie/","title":"D-dimeer: indicaties, valkuilen en gecombineerd gebruik","kind":"Diagnostiek","group":"vasculair","group_label":"Vasculair","category":"algemeen","meta_description":"D-dimeer is een fibrinedegradatieproduct dat bij VTE-verdenking gebruikt wordt om de diagnose uit te sluiten. Verhoogde D-dimeer is aspecifiek; valkuilen zijn zwangerschap, maligniteit en infectie.","intro":"D-dimeer wordt geproduceerd bij fibrineafbraak na coagulatie en is een gevoelige maar aspecifieke marker voor trombus. Een normaal D-dimeer sluit bij lage klinische kans DVT en longembolie vrijwel zeker uit. Een verhoogd D-dimeer heeft zonder klinische context geen diagnostische waarde.","key_terms":[{"term":"Fibrinedegradatieproduct","definition":"D-dimeer is het eindproduct van plasmine-gemedieerde fibrinolyse; gegenereerd bij intravasculaire stolling en remodellering."},{"term":"Sensitiviteit D-dimeer VTE","definition":">96% sensitiviteit voor DVT/LE bij gebruik kwantitatief ELISA-gebaseerde assay; hoge NPV bij lage klinische kans."},{"term":"Specificiteit D-dimeer","definition":"Laag (40-50%) bij algemene populatie; verder verlaagd bij ouderen, zwangeren, maligniteit, infectie, postoperatief, trauma."},{"term":"ADJUST-PE","definition":"Studie die leeftijdsaangepaste D-dimeer valideerde (leeftijd × 10 ng/ml bij ≥50 jaar); veilig alternatief met hogere specificiteit."},{"term":"High-sensitivity D-dimeer assay","definition":"Kwantitatief ELISA-gebaseerd (bijv. Vidas, STA-Liatest); noodzakelijk voor VTE-uitsluiting — kwalitatieve 'latex'-assays zijn minder betrouwbaar."}],"heading":"D-dimeer: indicaties, valkuilen en gecombineerd gebruik","body_markdown":"## Wanneer aanvragen\n\nD-dimeer uitsluitend aanvragen bij lage of intermediaire pre-test kans op VTE (Wells-score laag/intermediair). Bij hoge klinische kans (Wells DVT ≥3, Wells LE >6): direct naar beeldvorming — een negatief D-dimeer sluit VTE niet voldoende uit bij hoge pre-test kans. Buiten VTE: D-dimeer ook bruikbaar bij verdenking DIC (consumptie stollingsfactoren), aortadissectie (sterk verhoogd), en als prognostische marker bij COVID-19.\n\n## Interpretatiedrempels\n\n- Standaard drempel: 500 ng/ml (FEU) of 250 ng/ml (DDU) afhankelijk van assay; altijd laboratoriumspecifieke grenswaarde raadplegen\n- Leeftijdsaangepaste drempel (≥50 jaar): leeftijd × 10 ng/ml (FEU); bijv. 70 jaar → grenswaarde 700 ng/ml; vergroot diagnostische bruikbaarheid bij ouderen\n- YEARS-algoritme (LE): bij geen hoge klinische kenmerken + D-dimeer <1000 ng/ml: LE uitgesloten; bij ≥1 hoge kenmerk + D-dimeer <500 ng/ml: uitgesloten — vermindert CTPA-aanvragen\n\n## Omstandigheden waaronder D-dimeer verhoogd is zonder VTE\n\n- Hoge leeftijd: D-dimeer stijgt fysiologisch met leeftijd\n- Zwangerschap: stijgt progressief per trimester; leeftijdsaangepast D-dimeer niet gevalideerd in zwangerschap\n- Actieve maligniteit: tumorgeïnduceerde stollingsactivering\n- Infectie/sepsis, chirurgie (<3 weken), trauma\n- Hartfalen, levercirrose, inflammatoire aandoeningen\n\n## Praktische tips\n\n- Gebruik altijd een gevalideerde kwantitatieve assay; leg het getal vast (niet alleen positief/negatief)\n- Combineer altijd met klinische pre-test kans — D-dimeer is nooit een stand-alone test\n- Communiceer naar patiënt: 'Uw D-dimeer is verhoogd, maar dit kan vele oorzaken hebben. We doen aanvullend onderzoek.'","related":["https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/wells-score-dvt-longembolie/","https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/diepe-veneuze-trombose/","https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/longembolie/","https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/antistolling-bij-vte/"],"sources":[{"label":"ESC 2019 Pulmonary Embolism Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz405"},{"label":"ADJUST-PE (leeftijdsaangepaste D-dimeer) — JAMA 2014","url":"https://doi.org/10.1001/jama.2014.2135"},{"label":"ESC 2024 Aortic & Peripheral Arterial Diseases Guidelines (D-dimeer bij aortadissectie)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae179"}],"articles":[{"url":"https://hartvaat.nl/2026/05/20/nutrinet-sante-voedselconserveermiddelen-geassocieerd-met-meer-hypertensie-en-ca/","title":"NutriNet-Santé: voedselconserveermiddelen geassocieerd met meer hypertensie en cardiovasculaire ziekte","published":"2026-06-10"},{"url":"https://hartvaat.nl/2026/01/06/machine-learning-algoritme-mi3-helpt-een-infarct-uitsluiten-bij-een-onduidelijke/","title":"Machine-learning-algoritme MI3 helpt een infarct uitsluiten bij een onduidelijke troponinewaarde","published":"2026-01-06"}],"as_of":"2026-03-12","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}