# Duplex-echografie bij arterieel vaatlijden

*Vasculair · Diagnostiek · https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/duplex-echografie-arterieel/*

Duplexechografie is de meest gebruikte beeldvormingstechniek voor de diagnose en follow-up van arterieel vaatlijden. Ze combineert real-time B-mode anatomische beeldvorming met kleur- en spectraal Dopplermeting van stroomsnelheden. De techniek is niet-invasief, breed beschikbaar en geeft directe hemodynamische informatie.

## Kernbegrippen

- **PSV (peak systolic velocity)**: Maximale systolische stroomsnelheid in het vat; verhoogd (> grenswaarde) bij stenose door bloedstroomversnelling door het vernauwde lumen.
- **PSV-ratio**: Verhouding PSV stenose / PSV normaal segment proximaal; ratio >2,0 voor ≥50% stenose; >4,0 voor ≥75% stenose.
- **Spectrale Doppler**: Frequentiespectrum-weergave van bloedstroomsnelheid over de tijd; normaal tripolair signaal in perifere arteriën; bij obstructie: monotoon en vertraagd.
- **Kleur-Doppler**: Kleurcodering van bloedstroomrichting en -snelheid over het 2D-beeld; turbulenties als meerkleurig artefact; helpt lumengrens bepalen.
- **Intima-media dikte (IMT)**: Echografische maat voor carotisatsclerose; IMT ≥0,9 mm: verhoogd CV-risico; geen routinematig screeningsinstrument in richtlijnen.

## Toepassingen

- Carotisarteriën: stenosegraad (PSV >125 cm/s = ≥50%; PSV >230 cm/s = ≥70%), plaquekarakterisering, IMT
- Aorta abdominalis: aneurysmadiameter, wand, thrombus; eerste en follow-up diagnostiek AAA
- Nierslagadering: PSV >180 cm/s, PSV/Ao-ratio >3,5 suggestief voor ≥60% stenose; RAR (renaal-aortale ratio)
- Extremiteitsarteriën: lokalisatie en graad van PAV-obstructie; pre-interventionele planning
- Femoropopliteale bypass / stent: follow-up doorgankelijkheid

## Hemodynamische criteria stenosegraad periferaar vaten

PSV-ratio >2,0 met kleur-turbulentie = ≥50% diameter reductie. PSV-ratio >4,0 = ≥75%. Occlusiediagnose: geen Dopplersignaal in het vat, preocclusieve halo op B-mode.

## Beperkingen

Sterke calcificatie: akoestische schaduw verbergt lumen, maakt PSV-meting onbetrouwbaar — overweeg CT-angiografie. Diep liggend traject (aorto-iliacaal): beperkte echografische venster bij obese patiënten. Operateur-afhankelijkheid: vereist training en ervaring voor reproducibele metingen. Boog-/distale vaten: MRA of CTA superieur voor completematige anatomische kaart.

## Voordelen

- Geen stralenbelasting, geen contrast nodig (veiliger bij nierinsufficiëntie)
- Real-time hemodynamische informatie — niet alleen morfologie
- Goede toegankelijkheid en relatief lage kosten
- Herhaalbaar voor follow-up zonder stralingsrisico

## Bronnen

- ESC 2017 Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx095
- ESC 2024 Aortic & Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae179
- ESC 2021 CVD Prevention Guidelines (IMT als risicomarker) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.