# Perioperatief cardiologisch beleid bij vaatchirurgie

*Vasculair · Praktijk · https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/vaatchirurgie-perioperatief-cardiologisch-beleid/*

Vaatchirurgische patiënten hebben een hoge prevalentie van coronaire hartziekte en hartfalen, wat het perioperatieve cardiologische risico verhoogt. De ESC-richtlijn perioperatieve zorg (2022) biedt een gestructureerd risicobeoordelingskader met aandacht voor medicatiemanagement, tijdstip van coronaire interventie en postoperatieve bewaking.

## Kernbegrippen

- **Revised Cardiac Risk Index (RCRI)**: Klinisch risicomodel: coronairziekte, hartfalen, DM op insuline, creatinine >180 µmol/L, beroerte, hoog-risico chirurgie; ≥3: hoog cardiaal risico.
- **Hoog-risico chirurgie**: Aorta/grote vaten, perifere vaatreconstructie: 30-dag MACE-risico >5%; intermediair: intra-abdominaal, thorax: 1-5%.
- **Preoperatieve optimalisatie**: Bèta-blokker niet nieuw starten peri-operatief (POISE: verhoogde beroerte), wel continueren bij chronisch gebruik; statine continueren of opstarten klasse I.
- **Coronaire revascularisatie preoperatief**: Profylactische coronaire revascularisatie vóór electieve vaatchirurgie verbetert uitkomst niet (CARP-trial); alleen bij onafhankelijke cardiale indicatie.
- **Postoperatief troponine**: Postoperatieve troponinesurveillance bij hoog-risicochirurgie: MINS (myocardiale schade na niet-cardiale chirurgie) geassocieerd met verhoogde 30-dag-mortaliteit.

## Preoperatieve risicobeoordeling

Stap 1: RCRI berekenen (6 factoren, elk +1 punt). RCRI 0: laag risico (MACE <1%), RCRI 1-2: intermediair (1-5%), RCRI ≥3: hoog risico (>5%). Aanvullend: NT-proBNP of BNP bij intermediair-hoog risico — verhoogd (BNP >92 pg/ml preoperatief): sterkste onafhankelijke predictor. Niet-invasieve cardiologische evaluatie (belastingstest, stress-echo) alleen bij onstabiele cardiale conditie of twijfel over functionele reserve.

## Medicatiemanagement

- Bèta-blokker: continueren bij chronisch gebruik (niet abrupt staken: rebound-angina en tachycardie); NIET nieuw starten peri-operatief (POISE-trial: mortaliteitsreductie maar verhoogde beroertekans)
- Statine: continueren of opstarten klasse I; verlaagt perioperatief MACE-risico
- ACE-remmer/ARB: pauzeer 24 uur preoperatief bij antihypertensieve indicatie (hypotensierisico inductie); continueer bij HFrEF-indicatie
- Antiplatelets: bij PAV + electieve vaatchirurgie: continueer aspirine; bij DAPT na recent stent: overleg met interventiecardioloog over uitstellen chirurgie of continueren DAPT

## Coronaire revascularisatie

CARP-trial: profylactische PCI of CABG vóór electieve vaatchirurgie bij stabiele coronaire stenose verbetert operatieve uitkomsten niet. Coronaire revascularisatie alleen bij onafhankelijke cardiale indicatie (ACS, significante ischemie bij symptomatische patiënt). Na PCI: electieve vaatchirurgie uitstellen: 30 dagen na BMS, 6-12 maanden na DES (DAPT-discontinuatierisico).

## Postoperatieve monitoring

Troponine-bewaking eerste 48-72 uur bij hoog-risicochirurgie: MINS (myocardiale schade na niet-cardiale chirurgie) bij troponinestijging zonder ischemieklachten geassocieerd met 30-dag-mortaliteit (VISION-studie). Start aspirine + statine bij MINS. ECG bij klinische verdenking perioperatief MI.

## Nieuwste evidence op hartvaat.nl

- 2026-09-20 [In-hospital AMI bij obesitas tijdens TAVR komt even vaak voor als bij niet-obese patiënten](https://hartvaat.nl/2026/10/01/in-hospital-ami-bij-obesitas-tijdens-tavr-komt-even-vaak-voor-als-bij-niet-obese/)
- 2026-09-03 [Gestructureerd overdrachtspad vermindert zorgonderbreking bij erfelijke hartritmestoornissen](https://hartvaat.nl/2026/08/26/gestructureerd-overdrachtspad-vermindert-zorgonderbreking-bij-erfelijke-hartritm/)
- 2026-07-20 [Chirurgie voor aortaklependocarditis blijft hoogrisico: spoed en inotropie sterkste voorspellers van sterfte](https://hartvaat.nl/2026/04/21/chirurgie-voor-aortaklependocarditis-blijft-hoogrisico-spoed-en-inotropie-sterks/)
- 2026-07-15 [VISION: postoperatief atriumfibrilleren na hartchirurgie verhoogt sterfte na een jaar](https://hartvaat.nl/2026/04/08/vision-postoperatief-atriumfibrilleren-na-hartchirurgie-verhoogt-sterfte-na-een-/)
- 2026-07-12 [Geïsoleerde secundaire tricuspidalisinsufficiëntie na linkszijdige klepchirurgie verhoogt sterfte met 29%](https://hartvaat.nl/2026/04/29/geisoleerde-secundaire-tricuspidalisinsufficientie-na-linkszijdige-klepchirurgie/)
- 2026-06-23 [EHJ-overzicht: mechanische complicaties na hartinfarct — zeldzaam (<1%) maar acuut levensbedreigend](https://hartvaat.nl/2026/05/11/ehj-overzicht-mechanische-complicaties-na-hartinfarct-zeldzaam-1-maar-acuut-leve/)
- 2026-02-20 [Virtuele afdeling met thuismonitoring is veilig voor patiënten die wachten op spoed-bypasschirurgie](https://hartvaat.nl/2026/02/20/virtuele-afdeling-met-thuismonitoring-is-veilig-voor-patienten-die-wachten-op-sp/)
- 2025-12-23 [TOP: liberaal versus restrictief transfusiebeleid bij hoogrisico hartchirurgie](https://hartvaat.nl/2025/12/23/top-liberaal-versus-restrictief-transfusiebeleid-bij-hoogrisico-hartchirurgie/)
- 2017-08-15 [Overleving na geïsoleerde postoperatieve troponine-elevatie](https://hartvaat.nl/2017/08/15/overleving-na-geisoleerde-postoperatieve-troponine-elevatie/)
- 2017-02-21 [Fibrinogeenconcentraat bij intraoperatief bloedverlies tijdens hoog-risico hartchirurgie: JAMA-trial](https://hartvaat.nl/2017/02/21/fibrinogeenconcentraat-bij-intraoperatief-bloedverlies-tijdens-hoog-risico-hartc/)
- 2016-01-26 [P-selectine-antagonist inclacumab bij coronaire bypasschirurgie: SELECT-CABG-trial](https://hartvaat.nl/2016/01/26/p-selectine-antagonist-inclacumab-bij-coronaire-bypasschirurgie-select-cabg-tria/)

## Bronnen

- ESC 2022 Cardiovascular Assessment Non-Cardiac Surgery Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac270
- ESC 2017 Peripheral Arterial Diseases Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx095
- Farmacotherapeutisch Kompas — Perioperatief bèta-blokkerbeleid https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

---
Kennispagina, stand 2026-03-12. Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.