# Wat moet een zorgprofessional weten over Aldosteron en het RAAS: fysiologie en farmacologische aangrijpingspunten?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-aldosteron-en-raas-farmacologie/*

Het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS) is een hormonale cascade die bloeddruk, natriumbalans en weefseltrofiek reguleert. Overactivatie draagt bij aan hypertensie, hartfalen, nierziekte en atherosclerose. Het RAAS biedt meerdere farmacologische aangrijpingspunten: ACE-remmers, angiotensine II-receptorblokkers (ARB's), mineralocorticoïdreceptorantagonisten (MRA's) en de nieuwere ARNI's (sacubitril/valsartan).

Kernbegrippen:

- **Renine**: Enzym uitgescheiden door de juxtaglomerulaire cellen van de nier bij hypotensie, natriumdepletie of sympathicusactivatie; knipt angiotensinogeen naar angiotensine I.
- **Angiotensine II (Ang II)**: Actief peptide: veroorzaakt vasoconstrictie (AT1-receptor), aldosteronafgifte, natriumretentie, cardiale hypertrofie en pro-fibrotische effecten.
- **Aldosteron**: Mineralocorticoïd uitgescheiden door de bijnierschors; stimuleert renale natriumretentie en kaliumexcretie; cardiale/renale fibrose bij overactivatie.
- **MRA**: Mineralocorticoïdreceptorantagonist: spironolacton, eplerenon, finerenon; blokkeren aldosteronreceptor; gebruikt bij hartfalen, hypertensie en nu ook CKD bij diabetes.
- **ARNI**: Angiotensine receptor-neprilysineinhibitor: sacubitril/valsartan; verhoogt natriuretische peptiden via neprilysinereductie + Ang II-blokkade; superieur aan enalapril bij HFrEF (PARADIGM-HF).

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-05: [Functioneel nierreservoir als aanvulling op KDIGO-CGA bij chronische nierziekte](https://hartvaat.nl/2026/06/29/functioneel-nierreservoir-als-aanvulling-op-kdigo-cga-bij-chronische-nierziekte/)
- 2026-06-21: [Hypothese: falen van het RAAS verklaart inappropriate vasodilatatie bij cardiogene shock](https://hartvaat.nl/2026/05/13/hypothese-falen-van-het-raas-verklaart-inappropriate-vasodilatatie-bij-cardiogen/)
- 2026-05-02: [RAAS-blokkade in de levenscyclus van de nier — actuele behandelstandaard](https://hartvaat.nl/2026/04/20/raas-blokkade-in-de-levenscyclus-van-de-nier-actuele-behandelstandaard/)
- 2026-04-10: [PDGF-B uit tubulusepitheel drijft nierfibrose aan](https://hartvaat.nl/2026/02/27/pdgf-b-uit-tubulusepitheel-drijft-nierfibrose-aan/)
- 2026-03-19: [Angiotensinogeen als nieuw aangrijppunt bij hypertensie: opkomst van RNA-medicijnen (zilebesiran, tonlamarsen)](https://hartvaat.nl/2026/03/19/angiotensinogeen-als-nieuw-aangrijppunt-bij-hypertensie-opkomst-van-rna-medicijn/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/aldosteron-en-raas-farmacologie/
- CONSENSUS Trial — enalapril bij ernstige HFrEF (NEJM 1987) https://doi.org/10.1056/NEJM198706043162301
- RALES Trial — spironolacton bij HFrEF (NEJM 1999) https://doi.org/10.1056/NEJM199909023411001
- EPHESUS Trial — eplerenon na MI met LV-disfunctie (NEJM 2003) https://doi.org/10.1056/NEJMoa030207
- ESC 2021 HF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.