# Wat moet een zorgprofessional weten over Antiaritmica: farmacologie van klasse I–IV?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-antiaritmica-farmacologie/*

De Vaughan Williams-classificatie deelt antiaritmica in op basis van hun primaire ionkanaalwerkingsmechanisme: klasse I (natriumkanaalblokkers), klasse II (bèta-blokkers), klasse III (kaliumkanaalblokkers) en klasse IV (calciumkanaalblokkers). In de praktijk heeft vrijwel elk middel meerdere klasse-eigenschappen. Pro-aritmisch risico is een kritisch aandachtspunt bij alle antiaritmica.

Kernbegrippen:

- **Pro-aritmisch effect**: Paradoxale ritmestoornissen veroorzaakt door antiaritmische therapie; met name torsades de pointes bij QT-verlenging (klasse Ia, III).
- **Natriumkanaalblokker klasse Ic**: Flecaïnide en propafenon; sterk Vmax-remming; effectief bij AF maar gecontra-indiceerd na MI of bij structurele hartziekte (CAST-trial).
- **Amiodaron (klasse III)**: Meest effectieve anti-aritmicum; verlengt APD via kaliumkanaalremming; ook klasse I, II en IV eigenschappen; brede orgaantoxiciteit.
- **QTc-verlenging**: Verlengd gecorrigeerd QT-interval; marker voor risico op torsades de pointes; grenswaarden: >450 ms (mannen), >470 ms (vrouwen).
- **CAST-trial (1989)**: Studie die aantoonde dat klasse Ic middelen post-MI de mortaliteit verhogen ondanks effectieve aritmieonderdrukking — paradigmaverschuiving.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-19: [Perioperatieve opioiden bij hartfalen: lokale cardiale routes en klinische risico’s](https://hartvaat.nl/2026/09/01/perioperatieve-opioiden-bij-hartfalen-lokale-cardiale-routes-en-klinische-risico/)
- 2026-08-11: [Vutrisiran remt TTR en vermindert valrisico bij ATTR-cardiomyopathie — meta-analyse](https://hartvaat.nl/2026/06/30/vutrisiran-remt-ttr-en-vermindert-valrisico-bij-attr-cardiomyopathie-meta-analys/)
- 2026-06-28: [Thuis-bio-impedantie voor hartfalen: haalbaar en acceptabel, klinische winst (nog) niet aangetoond](https://hartvaat.nl/2026/05/05/thuis-bio-impedantie-voor-hartfalen-haalbaar-en-acceptabel-klinische-winst-nog-n/)
- 2026-06-17: [HELIOS-B post-hoc: vutrisiran effectief bij Oost-Aziatische ATTR-CM-patiënten (HR 0,20 voor mortaliteit/CV-events)](https://hartvaat.nl/2026/05/18/helios-b-post-hoc-vutrisiran-effectief-bij-oost-aziatische-attr-cm-patienten-hr-/)
- 2026-02-24: [Van biobank naar voorspelling: polygenetische risicoscores voor perifeer vaatlijden](https://hartvaat.nl/2026/02/24/van-biobank-naar-voorspelling-polygenetische-risicoscores-voor-perifeer-vaatlijd/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/antiaritmica-farmacologie/
- CAST Trial — klasse Ic antiaritmica verhogen mortaliteit na MI (NEJM 1989) https://doi.org/10.1056/NEJM198908103210629
- ESC 2020 Ventricular Arrhythmias & SCD Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa728
- ESC 2020 AF Guidelines — antiaritmica bij AF https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612
- Farmacotherapeutisch Kompas — antiaritmica https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/antiaritmica

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.