# Wat moet een zorgprofessional weten over Antiaritmica: Vaughan Williams-classificatie?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-antiaritmica-klasse-indeling/*

De Vaughan Williams-classificatie deelt antiaritmica in op basis van hun primaire werkingsmechanisme op ionkanalen en receptoren. Klasse I blokkeert natriumkanalen, klasse II betreft bètablokkers, klasse III verlengt de actiepotentiaalduur via kaliumkanaalblokkade, en klasse IV blokkeert L-type calciumkanalen. In de praktijk hebben de meeste middelen eigenschappen van meerdere klassen.

Kernbegrippen:

- **Klasse Ia (quinidine, procaïnamide, disopyramide)**: Natriumkanaalblokkers met gematigde kinetiek en aanvullende IKr-blokkade (QT-verlenging); beperkt gebruik door proaritmie-risico.
- **Klasse Ic (flecaïnide, propafenon)**: Natriumkanaalblokkers met trage kinetiek en sterk QRS-verbreding; effectief bij AF-cardioversie; gecontra-indiceerd bij structureel hartlijden.
- **Klasse III (sotalol, amiodaron, dofetilide, ibutilide)**: Kaliumkanaalblokkers die de repolarisatie verlengen (QT↑); antiaritimisch door verlengde refractaire periode; risico op torsade de pointes.
- **Amiodaron**: Meest gebruikte anti-aritmicum; multi-klasse werkingsmechanisme (I/II/III/IV); effectief bij VT/VF en AF; maar extensieve bijwerkingen bij langdurig gebruik.
- **Proaritmie**: Paradoxale inductie van nieuwe of ernstigere ritmestoornis door antiaritmicum; meest gevreesd bij klasse Ic en III bij structureel hartlijden.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/ritmestoornissen/antiaritmica-klasse-indeling/
- CAST Trial — flecaïnide/encainide na MI verhoogt mortaliteit (NEJM 1989) https://doi.org/10.1056/NEJM198908103210629
- ESC 2020 Ventricular Arrhythmias & SCD Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa728
- ESC 2020 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612
- Farmacotherapeutisch Kompas — antiaritmica https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/antiaritmica

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.