# Wat moet een zorgprofessional weten over Pathofysiologie van atherosclerose: plaque van vorming tot ruptuur?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-atherosclerose-pathofysiologie/*

Atherosclerose is een chronisch inflammatoir vasculair proces dat begint in de tweede levenstiende. Endotheeldisfunctie, LDL-oxidatie, macrofaaginfiltratie en gladde spiercelmigratje leiden tot plaquevorming. Plaqueruptuur of -erosie met superimposed trombus is het acute mechanisme achter hartinfarct en beroerte.

Kernbegrippen:

- **Endotheeldisfunctie**: Verlies van vasculaire homeostase door hypertensie, LDL, roken of hyperglykemie; initiatiefase van atherosclerose.
- **Schuimcel (foam cell)**: Met oxLDL geladen macrofaag in de intimalaag; kernelement van het atherosclerotische atherroom.
- **Fibrotische kap**: Laag glad spierweefsel en collageen over de lipidenkern; dunne kap = kwetsbare/instabiele plaque.
- **Vulnerabele plaque**: Plaque met dunne fibrotische kap (<65 µm), grote lipidenkern en actieve inflammatie; hoog ruptuurrisico.
- **Plaqueruptuur**: Scheuren van de fibrotische kap waardoor de lipidenkern in contact komt met bloed; activeert stollingscascade; leidt tot occlusieve trombus.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-02-24: [YELLOW-III: intracoronaire beeldvorming en genexpressie na maximale lipideverlaging met evolocumab](https://hartvaat.nl/2026/02/24/yellow-iii-intracoronaire-beeldvorming-en-genexpressie-na-maximale-lipideverlagi/)
- 2026-01-12: [Lipide-inhoud in verkalkte plaques: kenmerken en respons op lage LDL-C](https://hartvaat.nl/2026/01/12/lipide-inhoud-in-verkalkte-plaques-kenmerken-en-respons-op-lage-ldl-c/)
- 2026-01-01: [3-Hydroxystearinezuur bevordert cholesterolefflux en vermindert atherosclerose via ALKBH5/PAX-8/ABCA1](https://hartvaat.nl/2026/01/01/3-hydroxystearinezuur-bevordert-cholesterolefflux-en-vermindert-atherosclerose-v/)
- 2026-01-01: [Rosuvastatine beschermt tegen oxLDL-geïnduceerde endotheelstress en atherosclerose via NF-κB](https://hartvaat.nl/2026/01/01/rosuvastatine-beschermt-tegen-oxldl-geinduceerde-endotheelstress-en-atherosclero/)
- 2025-12-18: [TRIM31 in macrofagen remt atherosclerotische plaquevorming via LOX-1-afbraak](https://hartvaat.nl/2025/12/18/trim31-in-macrofagen-remt-atherosclerotische-plaquevorming-via-lox-1-afbraak/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/atherosclerose-pathofysiologie/
- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- ESC 2021 Preventie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
- CANTOS Trial — NEJM 2017 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1707914

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.