# Wat moet een zorgprofessional weten over Bètablokkers: farmacologie, selectiviteit en klinische keus?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-betablokkers-farmacologie/*

Bètablokkers zijn een heterogene geneesmiddelenklasse met gedeeld werkingsmechanisme maar aanzienlijke farmacologische verschillen. Cardioselectiviteit, lipofiliciteit, intrinsieke sympathomimetische activiteit (ISA) en aanvullende alfa-1-blokkade (carvedilol) bepalen de klinische keuze voor hartfalen, hypertensie, tachyaritmieën en angina.

Kernbegrippen:

- **Cardioselectiviteit**: Voorkeur voor β1-receptoren boven β2-receptoren; relatief (niet absoluut); bisoprolol en metoprolol zijn cardioselectief; atenolol ook; carvedilol en propranolol zijn niet-selectief.
- **Intrinsieke sympathomimetische activiteit (ISA)**: Gedeeltelijke agonistische activiteit op bètareceptoren; bètablokkers met ISA (pindolol, acebutolol) geven minder hartfrequentiedaling in rust; geen indicatie bij hartfalen.
- **Carvedilol**: Niet-selectieve bètablokker met aanvullende alfa-1-blokkade; vasodilatatie; bewezen mortaliteitsreductie bij HFrEF (COPERNICUS-trial); voorkeur bij gelijktijdige hypertensie of angina.
- **Bisoprolol**: Hoog-cardioselectieve bètablokker (β1/β2 ratio ~75:1); renaal + hepatisch geklaard; bewezen mortaliteitsreductie bij HFrEF (CIBIS-II-trial); voorkeur bij COPD-comorbiditeit.
- **Metoprolol succinaat (CR/XL)**: Cardioselectief; langwerkende formule geprefereerd boven tartrate bij HFrEF; MERIT-HF-trial: 34% mortaliteitsreductie; metabolisme CYP2D6 (polymorfisme-gevoelig).

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-05: [Hogere ziekenhuisvolumes verbeteren efficiëntie bij transcarotide TAVR — maar mortaliteit blijft gelijk](https://hartvaat.nl/2026/09/01/hogere-ziekenhuisvolumes-verbeteren-efficientie-bij-transcarotide-tavr-maar-mort/)
- 2026-07-30: [Harttransplantatie bij hoogste urgentie: meer vroege infecties en sterfte, mede door langdurige beademing](https://hartvaat.nl/2026/05/05/harttransplantatie-bij-hoogste-urgentie-meer-vroege-infecties-en-sterfte-mede-do/)
- 2026-06-29: [DAPA-HD: eerste gerandomiseerde studie naar dapagliflozin bij hemodialyse-patiënten — opzet en achtergrond](https://hartvaat.nl/2026/05/05/dapa-hd-eerste-gerandomiseerde-studie-naar-dapagliflozin-bij-hemodialyse-patient/)
- 2026-03-01: [Intensieve bloeddrukbehandeling en cognitieve functie: een gerandomiseerde klinische trial](https://hartvaat.nl/2026/02/26/intensieve-bloeddrukbehandeling-en-cognitieve-functie-een-gerandomiseerde-klinis/)
- 2026-03-01: [Monoklonaal versus monotypisch: bewustwording van terminologie bij MGRS](https://hartvaat.nl/2026/03/01/monoklonaal-versus-monotypisch-bewustwording-van-terminologie-bij-mgrs/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/betablokkers-farmacologie/
- ESC 2021 HF Guidelines — bètablokkers bij HFrEF https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Farmacotherapeutisch Kompas — bètablokkers https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/bèta-blokkers
- Poole-Wilson PA et al. — carvedilol vs metoprolol tartrate bij HFrEF: COMET (Lancet 2003) https://doi.org/10.1016/S0140-6736(03)13224-5

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.