# Wat moet een zorgprofessional weten over Cardiale biomarkers: troponine, BNP, CRP en meer?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-cardiale-biomarkers-overzicht/*

Cardiale biomarkers zijn biochemische parameters in bloed die myocardschade, volumeoverbelasting of inflammatie weergeven. Troponine (hs-cTnT/hs-cTnI) is de standaard voor myocardschade-detectie; BNP/NT-proBNP voor volumeoverbelasting bij hartfalen. Juiste interpretatie van cutoffs en stijging/daling-patronen is essentieel voor de klinische praktijk.

Kernbegrippen:

- **High-sensitivity troponine (hs-cTn)**: Ultragevoelige assay die troponine T of I detecteert met CV <10% bij 99e percentiel; meetbaar bij >50% van gezonde individuen; verhoogd bij elke vorm van myocardschade.
- **99e-percentiel upper reference limit (URL)**: Statistisch vastgestelde bovengrens van troponine in gezonde referentiepopulatie; waarden boven de URL = myocardschade; elke lab-assay heeft eigen URL (bijv. hs-cTnT Roche: 14 ng/L).
- **BNP (brain natriuretic peptide)**: Neurohormonaal peptide afgegeven door ventriculaire cardiomyocyten bij verhoogde wandspanning; BNP <35 pg/ml sluit acuut hartfalen nagenoeg uit; BNP >500 pg/ml maakt HF waarschijnlijk.
- **NT-proBNP**: Inactief N-terminaal fragment van pro-BNP; langere halfwaardetijd dan BNP; stijgt hoger bij nierinsufficiëntie; leeftijdspecifieke cutoffs: <50 jaar >450 pg/ml, 50-75 jaar >900, >75 jaar >1800 pg/ml (acuut HF).
- **Deltatroponine (Δ-troponine)**: Absolute verandering in hs-cTn tussen twee metingen (bijv. 0 en 1 uur of 0 en 2 uur); delta-criterium onderscheidt NSTEMI (stijging) van stabiele niet-ischemische troponineverhoging.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-07-13: [Cardiale revalidatie: verbetering depressie hangt samen met betere loopconditie — pleidooi voor geïntegreerde aanpak](https://hartvaat.nl/2026/04/29/cardiale-revalidatie-verbetering-depressie-hangt-samen-met-betere-loopconditie-p/)
- 2026-04-26: [MR-proADM voorspelt mortaliteit en HF-events bij ATTR cardiale amyloïdose](https://hartvaat.nl/2026/03/31/mr-proadm-voorspelt-mortaliteit-en-hf-events-bij-attr-cardiale-amyloidose/)
- 2026-03-24: [Troponine I/T-ratio bij myocardschade: nieuwe inzichten uit bekende biomarkers](https://hartvaat.nl/2025/01/01/troponine-i-t-ratio-bij-myocardschade-nieuwe-inzichten-uit-bekende-biomarkers/)
- 2026-03-03: [Voorspelmodellen voor hartfalen bij patiënten met instabiele angina pectoris](https://hartvaat.nl/2026/03/03/voorspelmodellen-voor-hartfalen-bij-patienten-met-instabiele-angina-pectoris/)
- 2026-03-01: [ESC 0/1-uur versus 0/2- of 0/3-uur hoog-sensitief troponine-algoritmen bij verdenking acuut coronair syndroom](https://hartvaat.nl/2025/01/01/esc-0-1-uur-versus-0-2-of-0-3-uur-hoog-sensitief-troponine-algoritmen-bij-verden/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/diagnostiek/cardiale-biomarkers-overzicht/
- ESC 2020 NSTE-ACS Guidelines — troponine-algoritmen https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa575
- ESC 2021 HF Guidelines — BNP/NT-proBNP bij hartfalen https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Thygesen K et al. — Universele definitie myocardinfarct (EHJ 2019) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy462

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.
