# Wat moet een zorgprofessional weten over Cardiovasculaire uitkomststudies bij diabetes: UKPDS tot EMPA-REG?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-cardiovasculaire-trials-diabetes/*

De geschiedenis van cardiovasculaire uitkomststudies bij diabetes is een verhaal van teleurstellende glucoseneutrale strategieën en verrassende organprotectieve ontdekkingen. Van UKPDS (1998) tot EMPA-REG (2015) evolueerde het inzicht van 'glucoseverlaging beschermt vaten' naar 'middel-specifieke cardiorenale bescherming onafhankelijk van HbA1c'.

Kernbegrippen:

- **UKPDS (1998)**: Intensieve vs. conventionele glucosecontrole bij T2D: 16% MACE-reductie (niet significant); legacy-effect: voordeel post-trial ná staken intensieve therapie (10-jaar follow-up).
- **ACCORD (2008)**: Intensieve glucosecontrole (HbA1c <6%) vs. standaard: verhoogde mortaliteit in intensieve arm; sterk controversieel; stop voortijdig.
- **ADVANCE (2008)**: Intensieve glucosecontrole: geen cardiovasculair voordeel; wel renale bescherming (minder nefropathie).
- **EMPA-REG OUTCOME (2015)**: Empagliflozine: 14% MACE-reductie, 38% HF-hospitalisatiereductie, 32% renale progressievermindering — paradigmaverschuiving.
- **LEADER (2016)**: Liraglutide: 13% MACE-reductie, 22% CV-sterftereductie bij T2D met hoog risico — eerste GLP-1 RA met CV-mortaliteitsvoordeel.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2020-01-07: [Hypoglykemie, CV-uitkomsten en empagliflozine: EMPA-REG OUTCOME](https://hartvaat.nl/2020/01/07/hypoglykemie-cv-uitkomsten-en-empagliflozine-empa-reg-outcome/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/cardiovasculaire-trials-diabetes/
- UKPDS 33 — Lancet 1998 https://doi.org/10.1016/s0140-6736(98)07019-6
- ACCORD Trial — NEJM 2008 https://doi.org/10.1056/NEJMoa0802743
- EMPA-REG OUTCOME Trial — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720
- LEADER Trial (liraglutide) — NEJM 2016 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1603827

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.