# Wat moet een zorgprofessional weten over Directe orale anticoagulantia (DOAC's): overzicht?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-doacs-overzicht/*

Directe orale anticoagulantia (DOACs) hebben de behandeling van veneuze trombo-embolie en non-valvulair atriumfibrilleren ingrijpend veranderd. Met voorspelbaar farmacokinetisch profiel, vaste dosering en geen routinematige INR-monitoring bieden ze aanzienlijk praktisch voordeel ten opzichte van VKA. Vier DOACs zijn beschikbaar: apixaban, rivaroxaban, edoxaban (factor Xa-remmers) en dabigatran (directe trombineremmer).

Kernbegrippen:

- **Directe factor Xa-remmer**: Apixaban, rivaroxaban en edoxaban binden direct aan het actieve centrum van factor Xa en remmen de conversie van protrombine naar trombine; geen antitrombine III nodig.
- **Directe trombineremmer**: Dabigatran bindt direct aan trombine (factor IIa) en blokkeert alle trombine-gemedieerde functies; partieel renaal geklaard.
- **Non-valvulaire AF**: Atriumfibrilleren zonder mechanische klepprothese of reumatische mitralistenose; de populatie waarvoor DOACs zijn aangetoond te werken.
- **DOAC bij CKD**: Alle DOACs vereisen dosisaanpassing bij nierinsufficiëntie; contra-indicatie bij eGFR <15 ml/min (apixaban) tot <30 ml/min (dabigatran); zie individuele DOAC-pagina's.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-18: [Posteriorcirculatie-infarcten na doorbraakstroke op anticoagulantia duiden op slechtere prognose](https://hartvaat.nl/2026/10/15/posteriorcirculatie-infarcten-na-doorbraakstroke-op-anticoagulantia-duiden-op-sl/)
- 2026-08-12: [VIS-score voorspelt 28-daagse mortaliteit bij atriumfibrilleren met hemodynamische instabiliteit op de IC](https://hartvaat.nl/2026/06/01/vis-score-voorspelt-28-daagse-mortaliteit-bij-atriumfibrilleren-met-hemodynamisc/)
- 2026-07-04: [Acute bloeddrukverhoging tijdens ziekenhuisopname: hoe te handelen bij asymptomatische 'hypertensieve urgentie'?](https://hartvaat.nl/2026/05/26/acute-bloeddrukverhoging-tijdens-ziekenhuisopname-hoe-te-handelen-bij-asymptomat/)
- 2026-07-02: [AccuRhythm AI vermindert valse alarmen bij ILR met 62% — bespaart honderden klinische uren](https://hartvaat.nl/2026/05/26/accurhythm-ai-vermindert-valse-alarmen-bij-ilr-met-62-bespaart-honderden-klinisc/)
- 2026-05-23: [Intracardiale echocardiografie in de elektrofysiologie: gezamenlijk EHRA/EAPCI-statement](https://hartvaat.nl/2026/04/13/intracardiale-echocardiografie-in-de-elektrofysiologie-gezamenlijk-ehra-eapci-st/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/antistolling/doacs-overzicht/
- ESC 2020 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612
- ESC 2019 PE/DVT Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz405
- Farmacotherapeutisch Kompas — DOAC's overzicht https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/
- NHG-Standaard Atriumfibrilleren https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/atriumfibrilleren

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.