# Wat moet een zorgprofessional weten over Dyslipidemie: definitie, typen en klinisch belang?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-dyslipidemie-overzicht/*

Dyslipidemie omvat een brede groep van afwijkingen in de plasmalipiden en lipoproteïnen, waaronder verhoogd LDL-cholesterol, verlaagd HDL-cholesterol en hypertriglyceridemie. Verhoogd LDL is de centrale causale risicofactor voor atherosclerotische hart- en vaatziekten. Vroege detectie en behandeling verlagen het risico op hartinfarct, beroerte en perifeer arterieel vaatlijden aanzienlijk.

Kernbegrippen:

- **LDL-cholesterol**: Low-density lipoprotein-cholesterol; primaire causale risicofactor voor atherosclerose; verlaagd door statines, ezetimib, PCSK9-remmers.
- **Non-HDL-cholesterol**: Totaalcholesterol minus HDL; omvat alle atherogene lipoproteïnen (LDL + VLDL + IDL + Lp(a)); betere risicopredictor dan LDL alleen.
- **Fredrickson-classificatie**: Historische fenotypeindeling van hyperlipidemieën op basis van elektroforese en lipidenpatroon (type I–V).
- **Primaire dyslipidemie**: Genetisch bepaald, bijv. familiaire hypercholesterolemie (FH), familiaire gecombineerde hyperlipidemie (FCHL).
- **Secundaire dyslipidemie**: Veroorzaakt door onderliggende aandoening: hypothyreoïdie, nierziekte, diabetes, alcoholgebruik, geneesmiddelen.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-08: [Meer kip dan rundvlees of vis bij avondmaaltijd gekoppeld aan grotere bloeddrukdaling — MED-HDP](https://hartvaat.nl/2026/06/24/meer-kip-dan-rundvlees-of-vis-bij-avondmaaltijd-gekoppeld-aan-grotere-bloeddrukd/)
- 2026-07-27: [Rusteloze benen en slaapbewegingen bepalen lipidenprofiel bij slaapapneu](https://hartvaat.nl/2026/10/01/rusteloze-benen-en-slaapbewegingen-bepalen-lipidenprofiel-bij-slaapapneu/)
- 2026-06-19: [Aspirine voor primaire preventie bij verhoogd Lp(a) of LPA-varianten levert geen significante winst op](https://hartvaat.nl/2026/05/15/aspirine-voor-primaire-preventie-bij-verhoogd-lp-a-of-lpa-varianten-levert-geen-/)
- 2026-06-13: [Peulvruchten in de voeding verlagen LDL en non-HDL: dose-response meta-analyse van 38 RCT's](https://hartvaat.nl/2026/05/19/peulvruchten-in-de-voeding-verlagen-ldl-en-non-hdl-dose-response-meta-analyse-va/)
- 2026-03-15: [Orale PCSK9-remmer enlicitide verlaagt LDL-cholesterol in fase 2-studie](https://hartvaat.nl/2026/03/05/orale-pcsk9-remmer-enlicitide-verlaagt-ldl-cholesterol-in-fase-2-studie/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/lipiden/dyslipidemie-overzicht/
- ESC/EAS 2019 Dyslipidemie Richtlijn https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement
- Farmacotherapeutisch Kompas – Lipidenverlagende middelen https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/lipidenverlagende-middelen

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.