# Wat moet een zorgprofessional weten over Elektrisch en structureel remodellering van het atrium?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-elektrisch-remodellering-atrium/*

Atriale remodellering beschrijft de progressieve elektrische en structurele veranderingen in het atrium die optreden als gevolg van atriumfibrilleren zelf. Het concept 'AF begets AF' — uitgewerkt door Wijffels et al. (1995) — beschrijft hoe korte AF-episoden geleidelijk leiden tot persistentere vormen door adaptieve veranderingen die het substraat vergroten.

Kernbegrippen:

- **'AF begets AF'**: Wijffels et al. 1995: chronische atriale pacing induceert progressief persistenter AF door elektrische remodellering — centrale observatie in AF-pathofysiologie.
- **Actiepotensduurverkorting (APD-verkorting)**: Bij chronische AF daalt ICa,L (L-type Ca²+-kanaal); actiepotensduur en effectieve refractaire periode verkorten; AF-inductiedrempel verlaagt.
- **Atriale fibrose (LGE-MRI)**: Late gadolinium enhancement op cardiale MRI visualiseert atriale fibrose; graad van fibrose correleert met AF-persistentie en ablatie-uitkomst (Utah-classificatie).
- **TGF-β1**: Transforming growth factor beta 1: pro-fibrotisch cytokine geactiveerd bij mechanische rek van het atrium; stimuleert fibroblasten tot collagensynthese.
- **Gap junctions (connexines)**: Celverbindingseiwitten (connexine 40, 43) die elektrische koppeling tussen cardiomyocyten verzorgen; lateralisatie en downregulatie bij AF bevordert anisotrope geleiding.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-23: [Cardiale CT als standaard in de electrophysiologie — planning en veiligheid bij AF-ablatie en CIED-behandeling](https://hartvaat.nl/2026/10/01/cardiale-ct-als-standaard-in-de-electrophysiologie-planning-en-veiligheid-bij-af/)
- 2026-08-19: [Pre-existent PFO of ASD verhoogt risico op recidief en stroke na ablatie bij atriumfibrilleren](https://hartvaat.nl/2026/09/01/pre-existent-pfo-of-asd-verhoogt-risico-op-recidief-en-stroke-na-ablatie-bij-atr/)
- 2026-08-11: [Autonoom remodelling vormt onafhankelijk domein binnen atriale cardiomyopathie](https://hartvaat.nl/2026/06/02/autonoom-remodelling-vormt-onafhankelijk-domein-binnen-atriale-cardiomyopathie/)
- 2026-08-03: [Cryoballoonablatie resulteert in meer linkeratrium-uitzetting dan radiofrequente ablatie na longaderisolatie](https://hartvaat.nl/2026/06/28/cryoballoonablatie-resulteert-in-meer-linkeratrium-uitzetting-dan-radiofrequente/)
- 2026-07-29: [Transseptale punctie bij linkshartinterventies: nieuwe ESC-consensus over techniek, beeldvorming en complicaties](https://hartvaat.nl/2026/05/06/transseptale-punctie-bij-linkshartinterventies-nieuwe-esc-consensus-over-technie/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/elektrisch-remodellering-atrium/
- ESC 2024 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272
- ESC 2020 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa612

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.