# Wat moet een zorgprofessional weten over Elektrofysiologie van de hartspier: actiepotentiaal en ionkanalen?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-elektrofysiologie-hartspier/*

Het cardiale actiepotentiaal is het elektrische signaal dat hartspiercontractie aanstuurt en bepaalt hoe snel en hoe uniform het hart activeert. Kennis van de fasen van het actiepotentiaal en de betrokken ionkanalen is essentieel voor het begrijpen van de werking van antiaritmica en de pathofysiologie van ritmestoornissen.

Kernbegrippen:

- **Rustmembraanpotentiaal**: Membraanpotentiaal in rust (~-85 mV in ventrikelcellen), bepaald door hoge K⁺-permeabiliteit via IK1-kanalen.
- **Snelle depolarisatie (fase 0)**: Snelle instroom van Na⁺ via Nav1.5-kanalen; verantwoordelijk voor de stijlheid van de actiepotentiaalupstroke en geleidingssnelheid.
- **Plateau (fase 2)**: Langdurige depolarisatiefase door balans tussen Ca²⁺-instroom (ICaL) en K⁺-uitstroom; uniek voor hartspiercellen; koppelt elektrische activiteit aan contractie.
- **Refractaire periode**: Periode na depolarisatie waarin een nieuwe prikkel geen actiepotentiaal kan opwekken; absolute refractairheid tijdens plateau; relatieve refractairheid bij fase 3.
- **Automaticiteit**: Spontane diastolische depolarisatie door langzame Na⁺/Ca²⁺-instroom (grappige stroom If); normaal in sinusknoop en AV-knoop; verhoogd bij ischemie en catecholaminen.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/ritmestoornissen/elektrofysiologie-hartspier/
- Cardiac action potential review — Grant, J Clin Invest 2009 https://doi.org/10.1172/JCI39109
- Ion channel pharmacology — Roden et al., Circulation 2002 https://doi.org/10.1161/hc0202.103453
- ESC 2022 Ventricular Arrhythmias and SCD Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac262

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.