# Endocarditisprofylaxe: wie, wanneer en waarmee?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-endocarditis-profylaxe/*

Infectieuze endocarditis is een zeldzame maar ernstige complicatie van bacteriëmie bij risicopatiënten. Antibioticaprofylaxe vóór tandheelkundige procedures is alleen geïndiceerd bij hoogrisicopatiënten met de meest kwetsbare cardiale condities. De ESC-richtlijn Endocarditis 2023 benadrukt dat goede mondgezondheid en hygiëne meer impact hebben dan procedurele profylaxe.

Kernbegrippen:

- **Hoogrisicopatiënten voor endocarditis**: Patiënten met mechanische klepprothesen, biologische prothesen, eerder doorgemaakt endocarditis, ongerepareerde cyanotische congenitale hartafwijking, of gerepareerde CHD met restdefect nabij prothesemateriaal.
- **Tandheelkundige procedures met bacteriëmierisico**: Procedures waarbij tandvleesmanipulatie of perforatie van mondslijmvlies optreedt: extracties, scaling, endodontische behandeling, implantaten — niet: anesthesie-injecties in niet-geïnfecteerd weefsel, röntgenfoto's.
- **Amoxicilline 2g**: Standaard endocarditisprofylaxe: amoxicilline 2 gram oraal 30-60 minuten vóór procedure; bij penicillineallergie: clindamycine 600 mg (cave: clindamycine niet meer routinematig aanbevolen in ESC 2023 bij allergie — azitromycine 500 mg of claritromycine 500 mg als alternatief).
- **Mondgezondheid als primaire preventie**: Tandplak en gingivitis zijn voortdurende bron van bacteriëmie; goede tandhygiëne, regelmatige tandartscontrole en behandeling van tandvleesinfecties zijn effectiever dan incidentele antibioticaprofylaxe.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-04: [Infectieuze endocarditis: verschuiving naar oudere patiënten met comorbiditeiten en medische hulpmiddelen](https://hartvaat.nl/2026/06/30/infectieuze-endocarditis-verschuiving-naar-oudere-patienten-met-comorbiditeiten-/)
- 2026-04-28: [The Lancet-commentaar: vroege atheroma-preventie als kosteneffectieve route naar gezond cardiovasculair ouder worden](https://hartvaat.nl/2026/03/16/the-lancet-commentaar-vroege-atheroma-preventie-als-kosteneffectieve-route-naar-/)
- 2026-03-31: [Gespecialiseerde hartklepklinieken leiden tot betere richtlijnconforme zorg](https://hartvaat.nl/2026/03/31/gespecialiseerde-hartklepklinieken-leiden-tot-betere-richtlijnconforme-zorg/)
- 2026-03-16: [Varenicline vermindert ventriculaire ectopie na myocardinfarct](https://hartvaat.nl/2025/01/01/varenicline-vermindert-ventriculaire-ectopie-na-myocardinfarct/)
- 2026-01-09: [Endocarditis van de natieve klep verschuift naar ouderen — chirurgie blijft levens redden (Korea, 18 jaar)](https://hartvaat.nl/2026/01/09/endocarditis-van-de-natieve-klep-verschuift-naar-ouderen-chirurgie-blijft-levens/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/kleplijden/endocarditis-profylaxe/
- ESC 2023 Endocarditis Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad193
- UK endocarditis incidentie na NICE-richtlijn — Dayer et al., Lancet 2015 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)62007-9
- Farmacotherapeutisch Kompas — amoxicilline profylaxe https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.