# Wat moet een zorgprofessional weten over ESC-richtlijn Diabetes en hart- en vaatziekten 2023?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-esc-richtlijn-diabetes-cvd-2023/*

De ESC-richtlijn Diabetes en HVZ 2023 is een belangrijke paradigmawijziging: SGLT2-remmers en GLP-1-receptoragonisten worden aanbevolen als eerste keuze bij type 2 diabetes met hoog cardiovasculair risico, ongeacht of metformine wordt gebruikt. Glucoseregulatie is niet het primaire doel — cardiovasculaire en renale bescherming staat centraal.

Kernbegrippen:

- **Eerste keus bij T2D + HVZ**: SGLT2-remmer of GLP-1 RA bij manifeste HVZ of hoog CV-risico: klasse I aanbeveling, ongeacht HbA1c of metforminegebruik.
- **Hoog CV-risico bij diabetes**: Gedefinieerd als: manifeste HVZ, orgaanschade (microalbuminurie, retinopathie, neuropathie), of ≥3 CV-risicofactoren, of T2D ≥10 jaar.
- **LDL-doelstelling T2D + HVZ**: LDL <1,4 mmol/L bij manifeste HVZ; LDL <1,8 mmol/L bij hoog risico (geen manifeste HVZ maar orgaanschade); 50% reductie van uitgangswaarde.
- **Bloeddruktarget bij diabetes**: Systolisch 130 mmHg als doel; <120 mmHg niet aanbevolen; diastolisch 70-79 mmHg.
- **Metformine**: Blijft eerste glucoseverlagend middel bij geen manifeste HVZ; CV-evidence minder sterk dan SGLT2i/GLP-1 RA; renale voorzichtigheid bij eGFR <30.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/richtlijnen/esc-richtlijn-diabetes-cvd-2023/
- ESC 2023 Diabetes en CVD Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad192
- EMPA-REG OUTCOME Trial — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720
- LEADER Trial (liraglutide) — NEJM 2016 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1603827
- ESC 2021 HF Guidelines (SGLT2i bij hartfalen) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.