{"id":"kennis-esc-richtlijn-diabetes-cvd-cardiometabool","type":"question","kind":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/vragen/kennis-esc-richtlijn-diabetes-cvd-cardiometabool/","question":"Wat moet een zorgprofessional weten over ESC-richtlijn Diabetes en cardiovasculaire ziekte 2023: cardiometabool?","answer_markdown":"De ESC 2023-richtlijn Diabetes en Cardiovasculaire Ziekte is de meest recente en invloedrijkste richtlijn voor de cardiometabole patiënt. Ze integreert diabeteszorg en cardiovasculaire preventie in één kader en maakt een einde aan de scheiding tussen 'diabetesbehandeling' en 'hartbehandeling'.\n\nKernbegrippen:\n\n- **Eerste keus bij T2D + HVZ**: SGLT2-remmer én/of GLP-1 RA: klasse I, ongeacht HbA1c, metforminegebruik of glucoseregulatie-doel — uitsluitend op basis van CV-risicostatus.\n- **Risicoklassen ESC 2023**: Hoog: T2D <10 jaar zonder orgaanschade, ≤2 RF; Zeer hoog: manifeste HVZ, orgaanschade (micro/macroalbuminurie, retinopathie, neuropathie), ≥3 RF, of T2D ≥10 jaar.\n- **LDL <1,4 mmol/L**: Streefwaarde bij T2D + manifeste HVZ; aanvullend ≥50% reductie van uitgangswaarde; primair hogintensiteitsstatine + ezetimib; PCSK9-remmer bij onvoldoende reductie.\n- **Finerenon**: Niet-steroïd MRA; FIDELIO-DKD + FIGARO-DKD: 14-23% reductie CV-sterfte + nierprogressie bij T2D + CKD met albuminurie; klasse I als aanvulling op RAAS-blokkade.\n- **Tirzepatide**: Dubbele GIP/GLP-1 RA; sterkste gewichtsreductie beschikbaar; SURPASS-CVOT: non-inferiority voor MACE; geregistreerd voor T2D, nog geen HVZ-indicatie buiten diabetes.\n\nNieuwste evidence op HartVaat:\n\n- 2026-08-20: [HDL-eiwitten bepalen CVD- en ontstekingsrisico — onafhankelijk van HDL-C](https://hartvaat.nl/2026/08/13/hdl-eiwitten-bepalen-cvd-en-ontstekingsrisico-onafhankelijk-van-hdl-c/)\n- 2026-08-07: [SGLT2-remmers, GLP-1-agonisten en finerenone voor nierbescherming bij type 1-diabetes](https://hartvaat.nl/2026/09/01/sglt2-remmers-glp-1-agonisten-en-finerenone-voor-nierbescherming-bij-type-1-diab/)\n- 2026-07-22: [Langetermijnuitkomsten na de Ross-operatie: één op de vier krijgt een heroperatie](https://hartvaat.nl/2026/04/17/langetermijnuitkomsten-na-de-ross-operatie-een-op-de-vier-krijgt-een-heroperatie/)\n- 2026-07-07: [Cardiale MRI bij dystrofinopathie: consensus voor DMD, BMD en vrouwelijke draagsters](https://hartvaat.nl/2026/05/20/cardiale-mri-bij-dystrofinopathie-consensus-voor-dmd-bmd-en-vrouwelijke-draagste/)\n- 2026-06-17: [Global HICC-register: 950+ HoFH-patiënten uit 45 landen — slechts 4% haalt LDL-doelen, mediane sterfteleeftijd 37 jaar](https://hartvaat.nl/2026/05/18/global-hicc-register-950-hofh-patienten-uit-45-landen-slechts-4-haalt-ldl-doelen/)","sources":[{"label":"Kennispagina","url":"https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/esc-richtlijn-diabetes-cvd-cardiometabool/"},{"label":"ESC 2023 Diabetes en CVD Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad192"},{"label":"EMPA-REG OUTCOME Trial — NEJM 2015","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720"},{"label":"DAPA-HF Trial (dapagliflozine bij HFrEF) — NEJM 2019","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1911303"},{"label":"LEADER Trial (liraglutide) — NEJM 2016","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1603827"}],"as_of":"2026-03-12","about":"https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/esc-richtlijn-diabetes-cvd-cardiometabool/","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}