# Wat moet een zorgprofessional weten over Harttonen en hartgeruisen: auscultatie en fonocardiografie?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-fonocardiografie-en-harttonen/*

Cardiale auscultatie is een essentiële klinische vaardigheid die snel klinische informatie verschaft over klepfunctie, vullingsdrukken en hartfunctie. Een systematische aanpak — locatie, timing, karakter, uitstraling en beïnvloeding door positie en ademhaling — leidt tot gerichte differentiaaldiagnose die echocardiografie stuurt.

Kernbegrippen:

- **Levine-classificatie**: Schaal voor intensiteit hartgeruisen: I (nauwelijks hoorbaar), II (zacht), III (matig, geen thrill), IV (met thrill), V (luid met stethoscoop niet volledig op borst), VI (hoorbaar zonder stethoscoop).
- **S3-galoptoon**: Vroeg-diastolische extra-toon door snelle passieve ventrikelv­ulling bij verhoogde vullingsdrukken; normaal bij kinderen/jongvolwassenen; pathologisch bij HF, MR, VSD; laagfrequent, best gehoord met klokkant.
- **S4-galoptoon**: Presystolische extra-toon door boezemsystole tegen non-compliant ventrikel; geassocieerd met LVH, diastolische dysfunctie, ischae­mie; laagfrequent, best gehoord met klokkant.
- **Opening snap**: Extra toon vroeg in de diastole bij mitralisstenose; hoe korter de S2-OS-interval, hoe ernstiger de stenose.
- **Ejection click**: Vroeg-systolisch klik-geluid bij biscuspide aortak­lep of pulmonale stenose; direkt na S1; hoog-frequent.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/diagnostiek/fonocardiografie-en-harttonen/
- ESC 2021 Valvular Heart Disease Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab395
- Etchells E et al. — Rationele klinische onderzoek: harttonen (JAMA 1997) https://doi.org/10.1001/jama.277.7.564
- NHG-Standaard Hartfalen — auscultatie bij hartfalen https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/hartfalen

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.