# Wat moet een zorgprofessional weten over Frequentiecontrole bij AF: doelen en middelen?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-frequentiecontrole-af/*

Frequentiecontrole is bij de meeste patiënten met persistent of permanent atriumfibrilleren de eerste behandelstap. Het doel is het verminderen van symptomen en het voorkomen van tachycardiomyopathie. De RACE II-studie toonde dat een lenient controle-strategie (HF <110 spm in rust) equivalent is aan strikte controle (HF <80 spm) voor de meeste patiënten.

Kernbegrippen:

- **Frequentiecontrole**: Strategie bij AF waarbij sinusritme niet wordt nagestreefd maar de ventrikelfrequentie wordt verlaagd om symptomen te reduceren en tachycardiomyopathie te voorkomen.
- **RACE II (2010)**: RCT lenient (<110 spm) vs. strikte (<80 spm) frequentiecontrole: geen verschil in cardiovasculaire uitkomsten; lenient strategie minder belastend voor patiënt.
- **Lenient frequentiecontrole**: Streefwaarde HF <110 spm in rust; eerste-lijnsdoel conform ESC 2024; voldoende voor symptoomcontrole bij meeste patiënten.
- **Strikte frequentiecontrole**: Streefwaarde HF <80 spm in rust; overwegen bij persisterende klachten, tachycardiomyopathie of patiënt met eerder goed gecontroleerde HF.
- **AV-knoopablatie + pacemaker**: Ablatie van de AV-knoop met pacemaker-implantatie als definitieve frequentiecontrole bij refractaire tachycardie; CRT-pacemaker bij HFrEF.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2022-03-02: [Frequentiecontrolemiddelen verschillen in preventie van AF-progressie](https://hartvaat.nl/2022/03/02/frequentiecontrolemiddelen-verschillen-in-preventie-van-af-progressie/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/frequentiecontrole-af/
- RACE II — NEJM 2010 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1001337
- ESC 2024 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272
- NHG-Standaard Atriumfibrilleren https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/atriumfibrilleren

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.