# Wat moet een zorgprofessional weten over Cardio-oncologie: cardiotoxiciteit van chemotherapie en immunotherapie?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-hart-en-kanker-cardio-oncologie/*

Cardio-oncologie is een snel groeiend subspecialisme dat cardiovasculaire toxiciteit van antikankertherapie beheert. Anthracyclines veroorzaken dosisafhankelijke cardiomyopathie; anti-HER2-middelen reversibele LV-disfunctie; immuuncheckpointremmers (ICI) zeldzame maar ernstige myocarditis. Preventie, vroeg detectie en cardiovasculaire behandeling parallel aan oncologische behandeling zijn de pijlers.

Kernbegrippen:

- **Anthracyclinecardiotoxiciteit**: Dosisafhankelijke, irreversibele cardiomyopathie; cumulatieve doxorubicinerisico bij >400 mg/m²; mechanisme: reactieve zuurstofspecies en topoisomeraseII-β-remming in cardiomyocyten.
- **Trastuzumab (Herceptin)**: Anti-HER2 monoklonaal antilichaam; reversibele LV-disfunctie bij 10-25% patiënten; niet dosisafhankelijk; stop bij EF <40%, hervat na EF-herstel.
- **Immuuncheckpointremmer (ICI)**: PD-1/PD-L1/CTLA-4-remmers (pembrolizumab, nivolumab, ipilimumab); immuungemedieerde bijwerkingen (irAE); ICI-myocarditis bij 0,3-1,1%; mortaliteit 50% zonder vroeg ingrijpen.
- **Cardioprotectieve monitoring**: Echocardiografie + troponine + EKG vóór, tijdens en na cardiotoxische antikankertherapie; frequentie afhankelijk van risicoklasse en middel.
- **ESC CTRCD-definitie**: Cancer Therapy Related Cardiac Dysfunction: nieuw opgetreden symptomatisch hartfalen of EF-daling >10 procentpunten tot <50%, of asymptomatisch EF <50% + stijging GLS >15%.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-03: [Nieuwe universele definitie van hartfalen vervangt vaste EF-cutoffs door verbeterde, behouden en verminderde fenotypes](https://hartvaat.nl/2026/06/29/nieuwe-universele-definitie-van-hartfalen-vervangt-vaste-ef-cutoffs-door-verbete/)
- 2026-07-03: [Asymptomatische matige/ernstige aortaklepinsufficiëntie níet benigne — meta-analyse pleit voor vroege interventie](https://hartvaat.nl/2026/05/26/asymptomatische-matige-ernstige-aortaklepinsufficientie-niet-benigne-meta-analys/)
- 2026-02-06: [TRPM7-deficiëntie beschermt tegen myocardiale ischemie-reperfusieschade](https://hartvaat.nl/2026/02/06/trpm7-deficientie-beschermt-tegen-myocardiale-ischemie-reperfusieschade/)
- 2026-01-07: [CXCR6+ T-cellen veroorzaken immuuncheckpointremmer-myocarditis](https://hartvaat.nl/2026/01/07/cxcr6-t-cellen-veroorzaken-immuuncheckpointremmer-myocarditis/)
- 2026-01-05: [Klinisch spectrum van parvovirus B19-geassocieerde acute myocarditis bij kinderen](https://hartvaat.nl/2026/01/05/klinisch-spectrum-van-parvovirus-b19-geassocieerde-acute-myocarditis-bij-kindere/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/hart-en-kanker-cardio-oncologie/
- ESC 2022 Cardio-Oncologie Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehac244
- ESC 2021 HF Guidelines (LV-disfunctie bij chemotherapie) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- Farmacotherapeutisch Kompas — Dexrazoxane / cardioprotectieve monitoring https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.