# Wat moet een zorgprofessional weten over Hartfalen en nierfunctie: de cardiorenal paradox?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-hartfalen-en-nierfunctie/*

Hart en nieren zijn nauw met elkaar verbonden: hartfalen leidt tot nierfunctievermindering, en nieraandoeningen versnellen de progressie van hartfalen. Dit bidirectionele spectrum, het cardiorenal syndroom, is een van de grootste uitdagingen in de zorg voor hartfalenpatiënten. Bijna 50% van de hartfalenpatiënten heeft een significante nierinsufficiëntie.

Kernbegrippen:

- **Cardiorenal syndroom (CRS)**: Bidirectionele relatie tussen hart en nier: CRS type 1 (acuut hartfalen → acuut nierfalen), type 2 (chronisch HF → CKD), type 3 (acuut nierfalen → acuut HF), type 4 (CKD → chronisch HF).
- **Veneuze congestie**: Verhoogde centrale veneuze druk bij HF leidt tot verhoogde intrarenale veneuze druk en verminderde GFR — 'congestion-related AKI', niet hypoperfusie.
- **Cardiorenal paradox**: Fenomeen waarbij nierfunctieverbetering (stijging kreatinine) bij agressieve diurese gepaard gaat met betere prognose — decongestie is het doel, niet niersparing.
- **WRF (worsening renal function)**: Kreatininestijging ≥26 µmol/L of ≥25% tijdens behandeling; bij decompensatie veelal een teken van adequate decongestie, niet van nierschade.
- **eGFR en medicatiedrempels**: Medicatiekeuze en dosering afhankelijk van eGFR: SGLT2-remmers te stoppen bij eGFR <20–25, MRA bij eGFR <30 voorzichtigheid, ACE-remmer bij eGFR <30 reduceren.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-08: [VExUS-scoring biedt completer beeld van congestie bij hartfalen](https://hartvaat.nl/2026/06/24/vexus-scoring-biedt-completer-beeld-van-congestie-bij-hartfalen/)
- 2026-03-13: [Tubulaire nierschade hangt samen met natriumretentie en diureticarespons bij acuut hartfalen](https://hartvaat.nl/2026/03/13/tubulaire-nierschade-hangt-samen-met-natriumretentie-en-diureticarespons-bij-acu/)
- 2025-06-01: [eGFR en incident hartfalen bij intensieve bloeddrukbehandeling](https://hartvaat.nl/2025/06/01/egfr-en-incident-hartfalen-bij-intensieve-bloeddrukbehandeling/)
- 2025-06-01: [Nierfunctie en dapagliflozine-effect op gezondheidsstatus: DEFINE-HF](https://hartvaat.nl/2025/06/01/nierfunctie-en-dapagliflozine-effect-op-gezondheidsstatus-define-hf/)
- 2025-04-01: [Ultrafiltratie bij cardiorenaal syndroom: systematische review](https://hartvaat.nl/2025/04/01/ultrafiltratie-bij-cardiorenaal-syndroom-systematische-review/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/hartfalen-en-nierfunctie/
- ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- DAPA-HF — NEJM 2019 (renal outcomes) https://doi.org/10.1056/NEJMoa1911303
- EMPEROR-Reduced — NEJM 2020 (renal outcomes) https://doi.org/10.1056/NEJMoa2022190

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.