{"id":"kennis-hypertensieve-crisis","type":"question","kind":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/vragen/kennis-hypertensieve-crisis/","question":"Wat moet een zorgprofessional weten over Hypertensieve crisis en urgentie?","answer_markdown":"Een hypertensieve crisis wordt gedefinieerd als een ernstige bloeddrukverhoging (doorgaans SBP ≥180 mmHg en/of DBP ≥120 mmHg). Het cruciale onderscheid is tussen urgentie (geen acuut gevormde orgaanschade) en emergency (acute, levensbedreigende orgaanschade). Alleen de emergency vereist intraveneuze behandeling en snelle bloeddrukdaling; bij urgentie is een geleidelijke aanpak veiliger.\n\nKernbegrippen:\n\n- **Hypertensieve urgentie**: SBP ≥180 mmHg en/of DBP ≥120 mmHg zonder acute orgaanschade; oraal behandelen met geleidelijke daling in 24–48 uur; geen i.v.-medicatie noodzakelijk.\n- **Hypertensieve emergency**: Ernstige hypertensie met acute, door hypertensie veroorzaakte orgaanschade: hypertensieve encefalopathie, aortadissectie, acute LV-decompensatie, HELLP/eclampsie, ACS; i.v. behandeling vereist.\n- **Hypertensieve encefalopathie**: Diffuse cerebrale oedeem door falen van cerebrovasculaire autoregulatie bij extreme hypertensie; symptomen: hoofdpijn, verwardheid, visusstoornissen, papilloedeem.\n- **Labetalol i.v.**: Gecombineerde alfa- en bètablokker; eerste keuze bij hypertensieve emergency (behalve acuut hartfalen); titreerbaar en effectief.\n- **Te snelle bloeddrukdaling**: Gevaarlijk: cerebrale autoregulatie faalt bij snelle daling; max 25% daling in de eerste uur bij emergency; voorzichtiger bij ischemische stroke (zie richtlijn).","sources":[{"label":"Kennispagina","url":"https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/hypertensieve-crisis/"},{"label":"ESC 2024 Hypertension Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — Primaire hypertensie","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/primaire_hypertensie"}],"as_of":"2026-03-12","about":"https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/hypertensieve-crisis/","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}