{"id":"kennis-insulineresistentie-mechanisme","type":"question","kind":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/vragen/kennis-insulineresistentie-mechanisme/","question":"Wat moet een zorgprofessional weten over Insulineresistentie en vasculaire schade: mechanisme?","answer_markdown":"Insulineresistentie — verminderde biologische respons op insuline in spier, lever en vetweefsel — is het pathofysiologische hart van het metabool syndroom en T2D. Het leidt tot compensatoire hyperinsulinaemie, dyslipidemie, hypertensie en endotheel­disfunctie. Begrip van dit mechanisme is essentieel voor het begrijpen van cardiometabole therapeutica.\n\nKernbegrippen:\n\n- **Insulinereceptorsignalering**: Insuline bindt aan receptortyrosinekinase → PI3K/Akt-cascade → GLUT4-translocatie (spier/vet) en glycogensynthese; bij resistentie: vertraagde/verminderde Akt-activering.\n- **Ectopische vetopslag**: Ophoping van lipiden in lever (NAFLD), spier en pancreas bij insulineresistentie en overvoeding; direct remmend op intracellulaire insulinesignalering.\n- **Compensatoire hyperinsulinaemie**: Pancreashyperactiviteit als compensatie voor resistentie; stimuleert sympathicus, natriumretentie en VLDL-overproductie; eigen risicofactor.\n- **Ceramides en diacylglycerolen**: Lipide-tussenprodukten die insulinereceptorsignalering blokkeren via serine-fosforylering van IRS-1; verhoogd bij hepatische vetinfiltratie.\n- **Endotheel insulineresistentie**: Verminderde eNOS-activering in vasculair endotheel bij insulineresistentie → minder NO-productie → vasodilatatiestoornis en verhoogde adhesiemleculeexpressie.\n\nNieuwste evidence op HartVaat:\n\n- 2026-04-27: [LVAD-ondersteuning activeert microvasculair herstel in het falende hart: mechanisme ontrafeld](https://hartvaat.nl/2026/03/25/lvad-ondersteuning-activeert-microvasculair-herstel-in-het-falende-hart-mechanis/)\n- 2025-12-18: [Endotheliale transcriptiefactor EB beschermt tegen doxorubicine-cardiotoxiciteit](https://hartvaat.nl/2025/12/18/endotheliale-transcriptiefactor-eb-beschermt-tegen-doxorubicine-cardiotoxiciteit/)\n- 2022-09-01: [Collaterale schade van COVID-19 aan cardiovasculaire zorg: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/09/01/collaterale-schade-van-covid-19-aan-cardiovasculaire-zorg-meta-analyse/)\n- 2022-07-05: [Deep lipidomics: cardiometabool risico en effect van voedingsvet](https://hartvaat.nl/2022/07/05/deep-lipidomics-cardiometabool-risico-en-effect-van-voedingsvet/)","sources":[{"label":"Kennispagina","url":"https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/insulineresistentie-mechanisme/"},{"label":"ESC 2023 Diabetes en CVD Guidelines — EHJ","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad192"},{"label":"EMPA-REG OUTCOME Trial (cardiorenale bescherming) — NEJM 2015","url":"https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720"},{"label":"ESC 2019 Dyslipidaemia Guidelines (VLDL en atherogenische dyslipidemie)","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455"}],"as_of":"2026-03-12","about":"https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/insulineresistentie-mechanisme/","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}