# Wat moet een zorgprofessional weten over Insulineresistentie en vasculaire schade: mechanisme?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-insulineresistentie-mechanisme/*

Insulineresistentie — verminderde biologische respons op insuline in spier, lever en vetweefsel — is het pathofysiologische hart van het metabool syndroom en T2D. Het leidt tot compensatoire hyperinsulinaemie, dyslipidemie, hypertensie en endotheel­disfunctie. Begrip van dit mechanisme is essentieel voor het begrijpen van cardiometabole therapeutica.

Kernbegrippen:

- **Insulinereceptorsignalering**: Insuline bindt aan receptortyrosinekinase → PI3K/Akt-cascade → GLUT4-translocatie (spier/vet) en glycogensynthese; bij resistentie: vertraagde/verminderde Akt-activering.
- **Ectopische vetopslag**: Ophoping van lipiden in lever (NAFLD), spier en pancreas bij insulineresistentie en overvoeding; direct remmend op intracellulaire insulinesignalering.
- **Compensatoire hyperinsulinaemie**: Pancreashyperactiviteit als compensatie voor resistentie; stimuleert sympathicus, natriumretentie en VLDL-overproductie; eigen risicofactor.
- **Ceramides en diacylglycerolen**: Lipide-tussenprodukten die insulinereceptorsignalering blokkeren via serine-fosforylering van IRS-1; verhoogd bij hepatische vetinfiltratie.
- **Endotheel insulineresistentie**: Verminderde eNOS-activering in vasculair endotheel bij insulineresistentie → minder NO-productie → vasodilatatiestoornis en verhoogde adhesiemleculeexpressie.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-04-27: [LVAD-ondersteuning activeert microvasculair herstel in het falende hart: mechanisme ontrafeld](https://hartvaat.nl/2026/03/25/lvad-ondersteuning-activeert-microvasculair-herstel-in-het-falende-hart-mechanis/)
- 2025-12-18: [Endotheliale transcriptiefactor EB beschermt tegen doxorubicine-cardiotoxiciteit](https://hartvaat.nl/2025/12/18/endotheliale-transcriptiefactor-eb-beschermt-tegen-doxorubicine-cardiotoxiciteit/)
- 2022-09-01: [Collaterale schade van COVID-19 aan cardiovasculaire zorg: meta-analyse](https://hartvaat.nl/2022/09/01/collaterale-schade-van-covid-19-aan-cardiovasculaire-zorg-meta-analyse/)
- 2022-07-05: [Deep lipidomics: cardiometabool risico en effect van voedingsvet](https://hartvaat.nl/2022/07/05/deep-lipidomics-cardiometabool-risico-en-effect-van-voedingsvet/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/insulineresistentie-mechanisme/
- ESC 2023 Diabetes en CVD Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad192
- EMPA-REG OUTCOME Trial (cardiorenale bescherming) — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1504720
- ESC 2019 Dyslipidaemia Guidelines (VLDL en atherogenische dyslipidemie) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.