# Wat moet een zorgprofessional weten over Ischemische beroerte en TIA: acute behandeling en secundaire preventie?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-ischemische-beroerte-tia/*

Ischemische beroerte is de tweede meest voorkomende doodsoorzaak en leading cause van invaliditeit wereldwijd. Acute behandeling (IV trombolyse en/of mechanische trombectomie) en snelle secundaire preventiemaatregelen zijn de sleutelinterventies. TIA is een medische urgentie: 10% kans op beroerte binnen 48 uur.

Kernbegrippen:

- **Intraveneuze trombolyse (IVT)**: Alteplase 0,9 mg/kg (max 90 mg) binnen 4,5 uur na symptoomonset; gecontra-indiceerd bij recente chirurgie, bloeding, of anticoagulantia; NNT~10 voor gunstige uitkomst.
- **Mechanische trombectomie (MT)**: Katheterverwijdering van proximale arteriële occlusie (ICA, M1); klasse I tot 24 uur bij grote cerebrale vaatwocclusie (LVO) op basis van penumbra-imaging.
- **ESUS (Embolic Stroke of Undetermined Source)**: Cryptogene embolische beroerte zonder aanwijsbare oorzaak na standaardevaluatie; ~25% van alle ischemische beroerten; verhoogd recidiefrisico.
- **ABCD²-score**: Risicomodel na TIA voor 2-daags beroerterisico: leeftijd, bloeddruk, klinisch beeld, duur, diabetes; hoge score (≥4): spoedevaluatie in stroke-unit.
- **Carotisendarterectomie (CEA)**: Chirurgische verwijdering van carotisplaque; geïndiceerd bij symptomatische stenose 50-99% (NASCET) binnen 14 dagen na TIA/beroerte.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-04-25: [Systematische review: welke factoren voorspellen langetermijnrisico op beroerte na TIA of kleine beroerte?](https://hartvaat.nl/2026/03/18/systematische-review-welke-factoren-voorspellen-langetermijnrisico-op-beroerte-n/)
- 2026-03-05: [Mechanische trombectomie bij longembolie: trends uit het PERT-register 2016-2024](https://hartvaat.nl/2025/01/01/mechanische-trombectomie-bij-longembolie-trends-uit-het-pert-register-2016-2024/)
- 2026-02-05: [Tenecteplase versus standaardbehandeling bij basilaris-occlusie in The Lancet](https://hartvaat.nl/2026/02/05/tenecteplase-versus-standaardbehandeling-bij-basilaris-occlusie-in-the-lancet/)
- 2018-01-07: [2017 ESC-richtlijn voor STEMI-management](https://hartvaat.nl/2018/01/07/2017-esc-richtlijn-voor-stemi-management/)
- 2016-01-14: [Morfine vertraagt en vermindert de werking van ticagrelor bij myocardinfarct: de IMPRESSION-trial](https://hartvaat.nl/2016/01/14/morfine-vertraagt-en-vermindert-de-werking-van-ticagrelor-bij-myocardinfarct-de-/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/vasculair/ischemische-beroerte-tia/
- DAWN Trial (trombectomie 6-24u) — NEJM 2018 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1706442
- DEFUSE 3 Trial (trombectomie bij penumbra) — NEJM 2018 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1713973
- ESC 2017 Peripheral Arterial Diseases Guidelines (carotis en beroerte) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx095
- ESC 2024 AF Guidelines (AF als oorzaak beroerte) https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.