# Wat moet een zorgprofessional weten over Metformine en cardiovasculaire uitkomsten?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-metformine-cardiovasculair/*

Metformine is het meest gebruikte glucoseverlagende geneesmiddel ter wereld en bleef decennialang de onbetwiste hoeksteen van T2D-behandeling. Met de komst van SGLT2-remmers en GLP-1 RA is de positie van metformine genuanceerder geworden: bij patiënten met manifeste HVZ of hoog risico is het niet langer de eerste behandelkeuze. De cardiovasculaire veiligheid is goed bewezen; superieuriteit boven placebo in RCT-bewijsstandaard is minder zeker.

Kernbegrippen:

- **UKPDS subgroep overgewicht (1998)**: Metformine bij T2D met overgewicht: 39% reductie MI-risico vs. dieet; beperkt tot 753 patiënten; veelgeciteerde maar bescheiden evidence.
- **AMPK-activering**: Primair werkingsmechanisme metformine: activering van AMP-geactiveerde proteïnekinase (AMPK) in lever → remming gluconeogenese; gewicht neutraal; geen hypoglykemierisico.
- **Lactaatacidose**: Zeldzame maar ernstige bijwerking (<5/100.000 patiëntjaren) bij ernstige nierinsufficiëntie, sepsis, ernstige lever insufficiëntie; stop bij eGFR <30.
- **GI-bijwerkingen**: Diarree, buikpijn, misselijkheid bij 20-30%; doseer laag beginnen (500 mg 1dd), langzaam optitreren; retardformulering beter verdragen.
- **Vitamine B12**: Metformine vermindert B12-resorptie via ileum; B12-deficiëntie bij 5-10% bij langdurig gebruik; monitor B12 jaarlijks bij langdurig gebruik, klachten van neuropathie.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-08-26: [Finerenone blijft effectief bij CKM-patiënten met kankeranamnese — FINE-HEART](https://hartvaat.nl/2026/08/18/finerenone-blijft-effectief-bij-ckm-patienten-met-kankeranamnese-fine-heart/)
- 2026-07-05: [Patiëntspecifieke 3D-hartmodellen bij congenitale hartchirurgie: 18 minuten korter opereren en minder complicaties (meta-analyse)](https://hartvaat.nl/2026/05/25/patientspecifieke-3d-hartmodellen-bij-congenitale-hartchirurgie-18-minuten-korte/)
- 2026-03-25: [Waarom de sterfte na een hartinfarct daalde: 15 jaar nationale data uit Engeland en Wales](https://hartvaat.nl/2026/03/25/waarom-de-sterfte-na-een-hartinfarct-daalde-15-jaar-nationale-data-uit-engeland-/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/cardiometabool/metformine-cardiovasculair/
- UKPDS 34 (metformine bij overgewicht T2D) — Lancet 1998 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9742977/
- ESC 2023 Diabetes en CVD Guidelines — EHJ https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehad192
- Farmacotherapeutisch Kompas — Metformine https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.