# Wat moet een zorgprofessional weten over Neurohormonale activatie bij hartfalen: RAAS en sympaticus?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-neurohormonale-activatie-bij-hartfalen/*

Neurohormonale activatie staat centraal in de pathofysiologie en progressie van hartfalen. Het renine-angiotensine-aldosteronsysteem (RAAS) en het sympathisch zenuwstelsel worden aanvankelijk geactiveerd als compensatiemechanismen, maar chronische activatie leidt tot myocardiale fibrose, ventrikelremodellering en verslechtering van de hartfunctie. Het remmen van deze systemen vormt de basis van de evidence-based hartfalentherapie.

Kernbegrippen:

- **RAAS**: Renine-angiotensine-aldosteronsysteem: renine (nier) → angiotensinogeen → angiotensine I → ACE → angiotensine II; activeert aldosteron, Na-retentie, vasoconstrictie.
- **Angiotensine II**: Voornaamste effector van RAAS: vasoconstrictie, aldosteronvrijstelling, sympathicusactivering, myocardiale hypertrofie en fibrose.
- **Aldosteron**: Mineralocorticoïd dat Na-retentie en K-uitscheiding bevordert; bij chronische hartfalen ook direct myocardiale fibrose induceert.
- **BNP/NT-proBNP**: Natriuretisch peptide vrijgegeven door ventrikel bij volumeoverbelasting; tegenregulatie van RAAS; biomarker voor hartfalen-ernst.
- **Sympathicale overdrive**: Chronische verhoogde catecholaminespiegel bij hartfalen leidt tot tachycardie, myocardtoxiciteit, aritmieën en downregulatie van bèta-receptoren.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/hartfalen/neurohormonale-activatie-bij-hartfalen/
- ESC 2021 Guidelines for Heart Failure https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- CONSENSUS Trial — NEJM 1987 https://doi.org/10.1056/NEJM198706043162301
- SOLVD Treatment Trial — NEJM 1991 https://doi.org/10.1056/NEJM199108013250501
- RALES — NEJM 1999 https://doi.org/10.1056/NEJM199909023411001

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.