{"id":"kennis-nitraten-farmacologie","type":"question","kind":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/vragen/kennis-nitraten-farmacologie/","question":"Wat moet een zorgprofessional weten over Nitraten: werkingsmechanisme en tolerantieontwikkeling?","answer_markdown":"Organische nitraten zijn stikstofoxide (NO)-donoren die gladde spiercelrelaxatie induceren via cGMP. Ze worden al meer dan 150 jaar gebruikt bij angina pectoris. Het grootste klinische probleem is tolerantieontwikkeling bij continue blootstelling, waarvoor een dagelijks nitraatvrij interval noodzakelijk is.\n\nKernbegrippen:\n\n- **Nitraattolerantie**: Afname van het hemonamisch effect bij continue nitratensuppletie door uitputting van sulhydrylgroepen en neuro-hormonale compensatie.\n- **Nitraatvrij interval**: Periode van 8-12 uur zonder nitraat die noodzakelijk is om tolerantie te voorkomen; typisch 's nachts bij stabiele angina.\n- **Sublinguaal nitroglycerine**: Snelwerkend nitraat (glyceryltrinitraat 0,5 mg s.l.) voor acute angina-aanvallen; werkingsduur 20-30 min.\n- **Isosorbidedinitraat (ISDN)**: Oraal nitraat met werkingsduur 4-6 uur; vereist asymmetrische dosering (bijv. 08:00 en 14:00 uur).\n- **Isosorbidemononitraat (ISMN)**: Actieve metaboliet van ISDN; retardformulering eenmaal daags maar met lager nitraatvrij interval bij hoge dosering.","sources":[{"label":"Kennispagina","url":"https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/nitraten-farmacologie/"},{"label":"ESC 2019 Chronic Coronary Syndromes Guidelines — nitraten bij angina","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz425"},{"label":"Farmacotherapeutisch Kompas — nitraten","url":"https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepen/nitraten"},{"label":"Münzel T et al. — Nitraattolerantie: mechanismen en klinische betekenis (Circulation 2011)","url":"https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.111.030551"}],"as_of":"2026-03-12","about":"https://hartvaat.nl/kennis/farmacologie/nitraten-farmacologie/","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}