# Wat moet een zorgprofessional weten over Pacemaker: indicaties en typen (VVI, DDD, CRT-P)?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-pacemaker-indicaties-typen/*

Pacemaker-implantatie is de standaardbehandeling voor symptomatische bradyaritmieën en geavanceerd AV-geleidingsstoornissen. De keuze van het systeem (VVI, DDD, CRT-P) hangt af van de onderliggende ritmestoornis, de hartfunctie en aanwezigheid van mechanische dyssynchronie.

Kernbegrippen:

- **VVI-pacemaker**: Stimuleert en detecteert alleen in het ventrikel; remt bij eigen activiteit; eenvoudigste systeem; geïndiceerd bij permanente AF met traag ventrikelritme.
- **DDD-pacemaker**: Stimuleert en detecteert in atrium én ventrikel; volgt eigen sinusritme; geïndiceerd bij SSS en AV-blok met behouden sinusfunctie.
- **CRT-P (biventriculaire pacemaker)**: Simultane stimulatie van LV (via coronaire sinus) en RV om mechanische dyssynchronie te corrigeren; geïndiceerd bij hartfalen met LVEF ≤35% en LBTB met QRS ≥130 ms.
- **Minimale ventriculaire stimulatie**: Pacemaker-programmeringstrategie om onnodig ventriculaire pacing te vermijden; belangrijk bij SSS met normaal AV-geleidingssysteem.
- **Leadless pacemaker**: Katheter-geïmplanteerde, endocardiale micro-pacemaker (Micra) zonder transveneuze lead; geïndiceerd bij VVI-indicatie met vasculaire of infectioneuze problemen.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-04-24: [Conduction System Pacing versus biventriculaire pacing: twee trials vergelijken beide CRT-strategieën](https://hartvaat.nl/2026/04/01/conduction-system-pacing-versus-biventriculaire-pacing-twee-trials-vergelijken-b/)
- 2026-04-11: [Leadless pacemaker-implantatie ter hoogte van de bundel van Bachmann](https://hartvaat.nl/2026/02/13/leadless-pacemaker-implantatie-ter-hoogte-van-de-bundel-van-bachmann/)
- 2026-02-03: [Upgrade van draadloze pacemaker: van enkelvoudig naar tweekamersysteem](https://hartvaat.nl/2026/02/03/upgrade-van-draadloze-pacemaker-van-enkelvoudig-naar-tweekamersysteem/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/ritmestoornissen/pacemaker-indicaties-typen/
- ESC 2021 Cardiac Pacing & CRT Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab364
- ESC 2021 HF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab368
- NHG-Standaard Hartfalen https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/hartfalen

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.