# Wat moet een zorgprofessional weten over Perioperatief beleid bij AF en anticoagulatie?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-perioperatief-beleid-af/*

Patiënten met atriumfibrilleren op orale anticoagulatie vragen om specifiek perioperatief beleid: wanneer de anticoagulantia te pauzeren, of overbruggingsanticoagulatie met LMWH nodig is, en wanneer te herstarten. DOAC's hebben het perioperatief beheer vereenvoudigd vergeleken met VKA.

Kernbegrippen:

- **DOAC-stopinterval**: Duur van pauseren DOAC afhankelijk van het middel, nierfunctie en bloedingsrisico van de ingreep; doorgaans 24–48 uur voor laagrisicooperaties, 48–96 uur voor hoog risico.
- **Bridging anticoagulatie**: Overbrugging met therapeutische LMWH na staken VKA perioperatief; BRIDGE-studie toonde bij DOAC-patiënten met AF: geen voordeel bridging, meer bloeding — vermijden.
- **BRIDGE-studie (2015)**: RCT bridging met LMWH vs. placebo bij AF-patiënten op VKA perioperatief: geen reductie arterieel tromboembolisme; meer bloedingen in bridging-arm.
- **Hoog bloedingsrisico ingreep**: Neurochirurgie, grote abdominale chirurgie, urologische procedures, orthopedie grote gewrichten: DOAC pauzeren 48–96 uur voor ingreep.
- **Laag bloedingsrisico ingreep**: Tandextractie, huidingreep, staar, colonoscopie zonder polypectomie: DOAC pauzeren 24 uur voor of omit avonddosis; herstart na ingreep.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2016-12-20: [Off-label DOAC-dosering en ongunstige uitkomsten: ORBIT-AF II-register](https://hartvaat.nl/2016/12/20/off-label-doac-dosering-en-ongunstige-uitkomsten-orbit-af-ii-register/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/atriumfibrilleren/perioperatief-beleid-af/
- BRIDGE Trial — NEJM 2015 https://doi.org/10.1056/NEJMoa1501035
- ESC 2024 AF Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae272
- Farmacotherapeutisch Kompas — DOAC perioperatief https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.