# Wat moet een zorgprofessional weten over Cardiovasculaire preventie bij vrouwen: sekseverschillen?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-preventie-bij-vrouwen/*

Cardiovasculaire ziekte is ook bij vrouwen de belangrijkste doodsoorzaak, maar presenteert zich gemiddeld 10 jaar later dan bij mannen en vaak met atypische symptomen. Genderspecifieke risicofactoren — zwangerschapscomplicaties, PCOS, vroege menopauze — worden routinematig ondergediagnosticeerd en moeten in de risicochatting worden meegewogen.

Kernbegrippen:

- **Vrouwspecifieke risicofactoren**: Zwangerschapshypertensie, pre-eclampsie, zwangerschapsdiabetes, vroeggeboorte, PCOS, vroege menopauze (<45 jaar); elk geassocieerd met verhoogd langetermijn CV-risico.
- **Pre-eclampsie**: Hypertensie met orgaanschade na 20 weken zwangerschap; geassocieerd met 4x verhoogd risico op hypertensie en 2x verhoogd risico op coronairlijden op latere leeftijd.
- **Takayasu-arteriitis**: Grote-vatenvasculitis die predominant jonge vrouwen treft; kan CV-ziekte op jonge leeftijd veroorzaken; vrouwspecifieke oorzaak.
- **MINOCA**: Myocardial Infarction with Non-Obstructive Coronary Arteries; vaker bij vrouwen; oorzaken: vasospasme, SCAD, type 2 MI; vraagt andere diagnostiek en behandeling.
- **Hormonale anticonceptie en CV-risico**: Combinatiepil verhoogt risico op veneuze trombose (~4x) en beroerte bij migrainepatiënten met aura; arterieel risico relatief laag bij niet-rokende vrouwen zonder andere risicofactoren.

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/preventie/preventie-bij-vrouwen/
- ESC 2021 CVD Prevention Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
- Regitz-Zagrosek V et al. — ESC 2018 Cardiovascular disease in pregnancy guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy340
- Mosca L et al. — AHA Guidelines for Prevention of CVD in Women (Circulation 2011) https://doi.org/10.1161/CIR.0b013e31820faaf8
- NHG-Standaard CVRM https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.