{"id":"kennis-risicofactoren-cardiovasculair","type":"question","kind":"kennis","url":"https://hartvaat.nl/vragen/kennis-risicofactoren-cardiovasculair/","question":"Wat moet een zorgprofessional weten over Cardiovasculaire risicofactoren: modificeerbaar en niet-modificeerbaar?","answer_markdown":"Cardiovasculaire risicofactoren worden traditioneel onderscheiden in modificeerbare en niet-modificeerbare factoren. Modificeerbare factoren bieden aanknopingspunten voor preventie, terwijl niet-modificeerbare factoren de basisdrempel bepalen. Kennis van de sterkte van elk risicofactor stuurt prioritering van interventies.\n\nKernbegrippen:\n\n- **Klassieke risicofactoren**: Roken, hypertensie, hypercholesterolemie, diabetes mellitus en familiaire belasting; geïdentificeerd door de Framingham-studie; verantwoordelijk voor het merendeel van de cardiovasculaire ziektelast.\n- **Niet-traditionele risicofactoren**: Lp(a), hsCRP, homocysteïne, microalbuminurie, psychosociale stress, slaapapneu, reumatische ziekten, HIV; verhogen risico boven klassieke risicofactoren.\n- **Familiaire hypercholesterolemie (FH)**: Genetische aandoening met sterk verhoogd LDL-cholesterol vanaf de geboorte; sterk verhoogd levenslang CV-risico; cascade screening bij eerstegraadsfamilieleden.\n- **Lp(a)**: Lipoproteine(a); genetisch bepaald lipoproteine; bij >50 mg/dL (>125 nmol/L) significant verhoogd risico op MI en aortaklepstenose; niet beïnvloedbaar door leefstijl of statines.\n- **Metabole gezondheid**: Combinatie van normale bloeddruk, bloedglucose, taille-omvang, triglyceriden en HDL; meerdere afwijkingen (metabool syndroom) geven multiplicatief verhoogd CV-risico.\n\nNieuwste evidence op HartVaat:\n\n- 2026-08-17: [Optimale cardiometabole gezondheid tijdens zwangerschap verlaagt risico op complicaties](https://hartvaat.nl/2026/12/01/optimale-cardiometabole-gezondheid-tijdens-zwangerschap-verlaagt-risico-op-compl/)\n- 2026-07-17: [Lp(a) én hsCRP voorspellen ASCVD bij mensen zónder klassieke risicofactoren](https://hartvaat.nl/2026/04/16/lp-a-en-hscrp-voorspellen-ascvd-bij-mensen-zonder-klassieke-risicofactoren/)\n- 2026-05-06: [Risicofactoren voor cardiovasculaire events bij heterozygote familiaire hypercholesterolemie](https://hartvaat.nl/2026/04/01/risicofactoren-voor-cardiovasculaire-events-bij-heterozygote-familiaire-hypercho/)\n- 2026-02-13: [Genetisch bepaalde afkomst en morfologische en moleculaire kenmerken van carotisplaques](https://hartvaat.nl/2026/02/13/genetisch-bepaalde-afkomst-en-morfologische-en-moleculaire-kenmerken-van-carotis/)\n- 2026-01-22: [Nachtelijke hypertensie en prognose bij zeer oude patiënten](https://hartvaat.nl/2026/01/22/nachtelijke-hypertensie-en-prognose-bij-zeer-oude-patienten/)","sources":[{"label":"Kennispagina","url":"https://hartvaat.nl/kennis/preventie/risicofactoren-cardiovasculair/"},{"label":"ESC 2021 CVD Prevention Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484"},{"label":"Yusuf S et al. — INTERHEART: attributabel risico per risicofactor (Lancet 2004)","url":"https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)17018-9"},{"label":"NHG-Standaard CVRM","url":"https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/cardiovasculair-risicomanagement"},{"label":"ESC 2019 Dyslipidaemia Guidelines","url":"https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehz455"}],"as_of":"2026-03-12","about":"https://hartvaat.nl/kennis/preventie/risicofactoren-cardiovasculair/","licence":"Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies."}