# Wat moet een zorgprofessional weten over Secundaire hypertensie: oorzaken en opsporing?

*Stand 2026-03-12 · https://hartvaat.nl/vragen/kennis-secundaire-hypertensie/*

Secundaire hypertensie heeft een identificeerbare, potentieel cureerbare oorzaak en vertegenwoordigt 5–10% van alle hypertensieve patiënten — mogelijk meer bij therapieresistente hypertensie (tot 30%). Herkenning is essentieel: behandeling van de onderliggende oorzaak kan de bloeddruk normaliseren. Primair hyperaldosteronisme, renovasculaire hypertensie en obstructieve slaapapneu zijn de meest voorkomende oorzaken.

Kernbegrippen:

- **Primair hyperaldosteronisme (PA)**: Meest voorkomende oorzaak van secundaire hypertensie (~10% bij therapieresistentie); verhoogde aldosteronsecretie onafhankelijk van het RAAS; hypokaliëmie klassiek maar afwezig bij 50%.
- **Aldosteron-renine-ratio (ARR)**: Screeningstest voor PA: verhoogde aldosteron/renine-ratio (>30–50, afhankelijk van eenheid); bevestig met confirmatietest (zoutbelasting of fludrocortison).
- **Renovasculaire hypertensie**: Nierslagaderstenose (atherosclerotisch of FMD) leidt tot renine-overproductie en RAAS-activering; flash longoedeem, plotse nierfunctievermindering bij ACE-remmer zijn rode vlaggen.
- **Fibromusculaire dysplasie (FMD)**: Niet-inflammatoire niet-atherosclerotische nierslagaderafwijking bij jonge vrouwen; typisch 'pearl-necklace' angiografisch patroon; behandelbaar met PTA.
- **Slaapapneu (OSAS)**: Obstructieve slaapapneu is sterk geassocieerd met hypertensie (60–80% van OSAS-patiënten heeft hypertensie); CPAP verlaagt bloeddruk met gemiddeld 2–3 mmHg.

Nieuwste evidence op HartVaat:

- 2026-07-12: [Fibromusculaire dysplasie: nieuwe inzichten voorbij de 2019-consensus — bredere classificatie en biomarkers in zicht](https://hartvaat.nl/2026/04/29/fibromusculaire-dysplasie-nieuwe-inzichten-voorbij-de-2019-consensus-bredere-cla/)
- 2026-05-05: [Obesitas en primair aldosteronisme: oorzaak, gevolg of beide?](https://hartvaat.nl/2026/04/22/obesitas-en-primair-aldosteronisme-oorzaak-gevolg-of-beide/)
- 2026-03-28: [Big data-benadering voor aldosteron-renineratio bij primair hyperaldosteronisme](https://hartvaat.nl/2026/03/04/big-data-benadering-voor-aldosteron-renineratio-bij-primair-hyperaldosteronisme/)
- 2026-03-05: [Angiotensine II meten bij screening op primair hyperaldosteronisme](https://hartvaat.nl/2025/12/11/angiotensine-ii-meten-bij-screening-op-primair-hyperaldosteronisme/)
- 2026-01-08: [Urokinase bevordert intratubulair C3a maar niet ENaC-gedreven hypertensie bij DOCA/zout-nierletsel](https://hartvaat.nl/2026/01/08/urokinase-bevordert-intratubulair-c3a-maar-niet-enac-gedreven-hypertensie-bij-do/)

---
- Kennispagina https://hartvaat.nl/kennis/hypertensie/secundaire-hypertensie/
- ESC 2024 Hypertension Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehae178
- ESC 2021 CVD Prevention Guidelines https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484
- Farmacotherapeutisch Kompas — Primaire hypertensie https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/indicatieteksten/primaire_hypertensie

Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hartvaat.nl (de url van het record). Samenvattingen zijn redactioneel werk van HartVaat; de oorspronkelijke publicaties blijven van hun uitgevers (doi). Geen medisch advies.